Fındıkta küllenme Türkiye'ye 300 milyon dolar zarar verdi
İFMİB Başkanı Ali Haydar Gören, “Külleme hastalığı nedeniyle 2016 yılında 100 bin ton civarında yani yaklaşık 300 milyon dolar kayıp yaşadık” dedi.
DÜNYA/İstanbul
İstanbul Fındık ve Mamulleri İhracatçılar Birliği (İFMİB) Başkanı Ali Haydar Gören, Tarım Bakanlığı başta olmak üzere ziraat odaları, borsalar ve ihracatçı birlikleri olarak tüm kesimleri fındıkta külleme hastalığıyla mücadeleye çağırdı. Türkiye’nin 15 yıl öncesinde dünya fındık üretiminin yüzde 85’ini karşılarken, şimdilerde bu oranın yüzde 65’lere kadar düştüğüne dikkat çeken Başkan Gören “Yaşadığımız üretim kaybında, rakip ülkelerin sayısının artması ve içerde yapılan çeşitli uygulama hatalarının yanında son yıllarda ortaya çıkan külleme hastalığı da önemli bir etken oldu. Külleme nedeniyle üç yıl önce kayıp yoktu ama geçen yıl 100 bin ton civarında yani yaklaşık 300 milyon dolar kayıp yaşandığını düşünüyoruz” dedi. Başkan Gören, “Türkiye’de fındık üretimi yapılan 700 bin hektar alanın yüzde 80’inde külleme ile mücadele gerekiyor. Külleme ile mücadelede ilaçlama ve işçilik maliyeti dönüm başına 45 TL. Yani külleme ile mücadelenin toplam maliyeti yaklaşık 250 milyon TL civarında” dedi.
İFMİB, fındıkta külleme hastalığı ile mücadele konusunda bilgilendirme toplantısı düzenledi. Basın toplantısına İFMİB Başkanı Ali Haydar Gören, İFMİB Başkan Yardımcısı Ahmet Bilge Anbarlılar, Fındık Araştırma Enstitüsü Bitki Sağlığı Bölüm Sorumlusu Dr. Arzu Sezer ve İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreteri Selçuk Şağban katıldı.
Rekolte, fiyat ve verimliliğin üretim ve ihracat için önemli olduğuna değinen Ali Haydar Gören, külleme hastalığına karşı mücadelenin üreticiler tarafından uygulanmaması nedeniyle ise rekolte ve kalitenin olumsuz etkilendiğini vurguladı. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı başta olmak üzere ziraat borsaları, odalar, ihracatçı birliklerini külleme hastalığı ile birlikte mücadeleye çağıran Gören, “Külleme nedeniyle üç yıl önce kayıp yoktu ama geçen yıl 100 bin ton civarında kayıp yaşandığını düşünüyoruz. Üreticide sorun çözüldüğü sorun da yüzde 80 çözülür” dedi.
Külleme nedeniyle yüzde 10 ila 20 verim kaybı oldu
Dr. Arzu Sezer de külleme hastalığının Türkiye’de uzun yıllardır görüldüğünü, bununla birlikte 2013 yılından itibaren bilinenden farklı bir hastalık etmenin devreye girmesiyle ürün üzerinde daha fazla zarar oluşturduğuna dikkat çekti. Fındık üretiminde 2014 yılından itibaren külleme nedeniyle yüzde 10 ila 20 verim kaybı yaşandığını belirten Sezer, “Hastalığın önüne geçmek için yere dökülen yaprakların toplanmalı, bahçe içinde iyi bir budama ve yabancı ot mücadelesi yapılmalı. Hastalığın kimyasal mücadelesinde ise çotanak bağlama döneminde ilaçlamalara başlanması gerekiyor” dedi.
Küllenme iki yıl göz ardı edildi
İFMİB Başkan Yardımcısı Ahmet Bilge Anbarlılar da “Külleme hastalığı 2014 yılında yaprakta vardı, 2015’te çotanakta vardı. Bir şey olmaz derken 2016’da ürün kaybı nedeniyle küllemeyi ciddiye almaya başladık. İki yıl göz ardı ettik. Bu yıl iletişim açısından çok önemli yerlere geldik. Çözüm konusunda hesap yapıyoruz. Ürün kaybı ile ilaçlama maliyeti karşılaştırınca, ürün çok kıymetli hale geliyor” dedi.
Türkiye, 8 ayda 173 bin ton fındık ihraç etti
Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Edip Sevinç, 1 Eylül’de başlayan 2016- 2017 ihracat sezonunun 8 aylık döneminde 173 bin 203 ton iç fındık ihracatı yapılarak, karşılığında 1 milyar 430 milyon 882 bin dolar elde edildiğini belirtti. Sezon başında miktar bazında yüzde 25-30 azalış gösteren ihracatın sonraki aylarda artış trendine girdiğini ifade eden Sevinç, “Nisan sonu itibariyle fark yüzde 6 seviyesine kadar geriledi. Bu durum yüzümüzü güldürdü, umutlarımızı artırdı” diye konuştu. Fındıkta rakip ülkelere avantaj sağlayacak, Türkiye’nin üretim kıracak uygulamalardan uzak durulması gerektiğini belirten Sevinç, fındık üretim maliyeti konusunda gerçeklerle örtüşen çalışmaların yapılmasına, bu konudaki kaosa son verilmesine ihtiyaç olduğunu söyledi. Sevinç, Birlik olarak, her konuda olduğu gibi bu konuda da öncülük edebileceklerini, bunun yanında verimliliğin artırılarak fındık üretim maliyetlerinin düşürülmesi konusundaki ısrarlı çalışmalarına devam edeceklerini kaydetti. Sevinç, dünya şartlarını ve piyasaları en iyi ihracatçı birliklerinin bildiğini, bu nedenle birliklerin görüşleri alınmadan fındıkla ilgili karar alınmaması gerektiğini savundu.