Otomobil yapamayız!
OSTİM Başkanı Orhan Aydın anlattı Nuri Demirağ'ın hikayesini.
Gözlerimiz dolu dolu dinledik.
* * *
1909.
Yani büyük kıtlık yılları.
İnsanlar perişan ve çaresiz…
Ama depolarda insanların ihtiyacını karşılayacak kadar tahıl var.
Kimse sorumluluk almaz.
O İnisiyatifini kullanarak halka uygun bedelle tahıl satar.
Ancak sorumluluk almayıp halkı perişan edenler hemen soruşturma açılmasını ve ceza verilmesini isterler.
Yapılan soruşturmada gerçek ortaya çıkınca ödüllendirilir.
* * *
1922 yılında yabancıların tekelinde bulunan sigara kağıdı işine girdi.
"Türk Zaferi" adıyla ilk Türk sigara kağıdını üretti.
* * *
1926.
Verilen büyük mücadeleler sonucunda işgalciler topraklarımızdan atılmıştı.
Yatırımlar başlamış, hızlı bir kalkınma dönemine girilmişti.
Özellikle alt yapı hizmetlerinde yine yabancılara muhtaçtık.
İşte böyle bir süreç de Fransızlar üstlendikleri demiryolu yapımını bıraktılar.
O hiç düşünmeden kardeşini de memurluktan ayırarak Fransızların bırakıp kaçtığı demiryolu yapım işini üstlendi ve başarıyla tamamladı.
* * *
1931.
İstanbul'un gelişeceğini, mevcut ulaşım alt yapısının bir gün yetmeyeceğini Asya'yı Avrupa'ya bağlayacak bir köprünün yapılması gerektiğini söyledi.
4 yıl süren araştırmalar sonucunda Boğaz Köprüsü Projesi'ni yaptı.
Hazırladığı projeyi Salih Bozok aracılığı ile Atatürk'e ulaştırdı.
Atatürk projeyi çok beğendi ve hemen yapılması için hükümete gönderdi.
Ancak hükümet projeyi reddetti.
Projesi tam 41 yıl sonra hayata geçirildi.
* * *
1933.
Ülkemiz hızla kalkınmaya başlamış yatırımlar canlanmıştı.
Ancak ciddi bir sorun vardı.
Enerji kaynakları yetersizdi ve tedbir alınmazsa ülke ve yatırımlar elektriksiz kalacaktı.
O, doğduğu yere elektrik enerjisi sağlama planları yaparken bu tabloyu görmüştü.
Keban Barajı projesini ilk kez o tarih de dile getirdi.
Ama kimse onu dinlemedi.
Keban Barajı onun dile getirdiği tarihten tam 33 yıl sonra yapıldı.
* * *
1934.
Yatırımlar başlamıştı ama iğneden ipliğe her şey yabancıların tekelindeydi.
Mesela: Yabancıların tekelinde olan çimento 33 liraya satılıyordu.
Oturdu hesap yaptı. Devletin ve milletin soyulduğunu gördü.
Hemen bir çimento fabrikası kurmak istedi.
13 liradan çimentoyu satacağını taahhüt etti, fabrika kurmak için izin istedi.
Ama izin verilmedi.
* * *
1936.
Türkiye'nin ilk uçak atölyesini kurdu.
Uçak fabrikası için Divriği'de çalışmalar başlattı.
Karabük'te de demir çelik fabrikasının yapımına başladı.
Ve nihayet Türk Hava Kurumu, 65 uçak almak için ona sipariş verdi.
Ama ne olduysa oldu ve uçak siparişleri THK tarafından iptal edildi.
Uçak pisti, fabrika ve etüd merkezinin bulunduğu arazisi devlet tarafından istimlak edildi.
Kendi ürettiği Türkiye'nin ilk yolcu uçağı Nu.D 38 adını taşıyan çift motorlu 6 kişilik yolcu uçağı yurt dışında büyük ilgi görmesine ve dünya havacılığı yolcu uçakları A sınıfına alınmasına rağmen.
* * *
Bursa'da Sümerbank, İzmit'de Seka Kağıt fabrikalarını kurarak gençlerimize iş ve aş sağladı.
* * *
Ve ne oldu biliyor musunuz?
Tüm bu yaptıklarından sonra 1946 yılında yapılan seçimlere katıldı.
Millet ona teşekkür etti! ve Milletvekili SEÇİLEMEDİ…
* * *
Şöyle demiş Demirağ, "Türk; insan kudretinin yaratabileceği her faydalı şeyi memleket için düşünmeye, düşündüğünü yapmağa ve başarmağa kadirdir. Yapamamak "yapamadım, yapamam demek; benliğinden, varlığından geçtim... aczi, zaafı kabul ettim" demektir."
* * *
OSTİM Başkanı Orhan Aydın haykırıyor şimdi de, "Değil otomobil metro yaparız, uçak yaparız. Bunlardan 10 kat daha zor olanını, insansız hava aracını yaptık; daha nasıl kanıtlayalım kendimizi. Yeter ki fırsat verin…"
NOT: Yapılabilecekleri haftaya yazacağım.