Geleceği hackleyin!

Ufuk TARHAN
Ufuk TARHAN FÜTÜRİST UFUK ufuk.tarhan@dunya.com

Yapay zekâ yıkıcı bir inovasyonla tüm düzeni değiştirip işinizi hacklemeye çalışırken, siz nerede olacaksınız?

YZ sadece bir otomasyon aracı değil, iş dünyasını, beceri skalalarını ve ekono­mik, sosyal yapıyı temellerinden sarsa­cak bir yıkıcı inovasyon (disruptive inno­vation) dalgası.

Bu kavram, yeni teknolojilerin mevcut ürünleri, hizmetleri, ihtiyaçları; kısacası tüm sistemi kökten değiştirerek geleneksel iş modellerini geçersiz kılması anlamına ge­liyor. Daha önce böyle bir süreci, sanayi dev­rimiyle fabrikalar, internetle finans, medya ve perakende sektörleri dönüşürken yaşa­mıştık. Şimdi ise YZ’nın, hayallerden tasarı­ma, üretimden hizmet sektörüne kadar her alanda köklü bir dönüşüm yaratışına şahitlik ediyoruz. YZ, hızla her alanda insan emeğini tamamlayıcı bir güç haline geliyor.

Ancak ve maalesef birçok lider, bu de­ğişimi hâlâ verimlilik artıran bir otomas­yon süreci gibi görüyor. Oysa bu, rekabetin tamamen yeniden tanımlandığı bir dönem. Artık mesele, daha hızlı veya daha ucuz üre­tim yapmak değil, iş yapış biçiminin kendisi­ni yeniden baştan, yeniden tasarlamak.

Kendinizi bizzat siz yıkın, yoksa başkası yapacak!

İş dünyasında sıkça kullanılan “kurumsal kanibalizm” (corporate cannibalization – kurumsal yamyamlık) kavramı, şirketle­rin kendi mevcut iş modellerini kasıtlı ola­rak aşamalı şekilde yiyerek, yok ederek daha yenilikçi ve rekabetçi bir versiyonunu yarat­maları anlamına gelir. Yani kendi ürününü­zü, hizmetinizi veya iş modelinizi bilerek ve isteyerek devre dışı bırakmazsanız, bunu ra­kipleriniz sizin yerinize yapacaktır.

Meşhur örnekler; Netflix, DVD kiralama modelini baltalayıp kendi işini “yiyerek” di­jital yayıncılığa geçmeseydi, bugün Block­buster gibi tarihe karışmış olacaktı.

Apple, iPod’ı yiyerek iPhone’a öncelik ver­meseydi, mobil teknoloji devrimini kaçıra­caktı. Bugün iş modelinizi tamamen sıfırdan tasarlamak zorunda kalsanız, nasıl yapardı­nız? Eğer bu sorunun cevabını veremiyor­sanız, bunu başkası yapacak ve sizin yerini­zi alacak.

Yapay zekâ sadece bir araç değil, bir karar mekanizması

Çoğu şirket, YZ’yı operasyonları hızlan­dıran bir destek teknolojisi olarak görüyor. Ancak asıl fark, YZ’yı bir karar alma aracı haline getirmekten geçiyor.

Şirketinizde YZ, hangi süreçleri analiz edip öneri sunuyor, hangi iş kararlarında si­ze yardımcı oluyor? Sadece insan yönetici­lere bağlı bir organizasyonla mı ilerliyorsu­nuz, yoksa veri odaklı bir yönetim modeli mi kuruyorsunuz? Eğer YZ’yı yalnızca manuel işleri hızlandıran bir araç olarak görüyorsa­nız, gerçek dönüşümü kaçırıyorsunuz ve sa­dece masadan kalkışınızı erteliyorsunuz!

Zor sorular: Çalışanlarınızın yarısı bu dönüşüme uyum sağlayamayacak, pe­ki ne yapacaksınız? Büyük dönüşümler, her zaman iş gücünde büyük kaymalara yol açar. YZ çağında bazı çalışanlar değişime ayak uyduramayacak. Geleneksel iş yapma biçimlerine bağlı kalan çalışanlarınızı na­sıl dönüştüreceksiniz? Teknolojiye uyum sağlayamayanlara alternatif kariyer yolla­rı sunacak mısınız? İş gücünüzü geleceğe taşımak için bir planınız var mı? Bu soru­lara bugünden yanıt vermeyen şirketler, kı­sa süre içinde rekabet avantajlarını kaybet­meye başlayacak.

Liderlik, geleceği okuyanların işidir!

Sıradan şirketler, YZ ile maliyetlerini azaltıp sadece belirli bölümlerde test ede­rek mevcut iş modellerine küçük dijital do­kunuşlar yaparken; Gerçek liderler, YZ ile tamamen yeni iş modelleri yaratıyor, karar alma süreçlerini veri odaklı hale getiriyor, YZ’yı şirketin her noktasında stratejik bir güç olarak konumlandırıyor. Eğer hâlâ “bi­zim sektöre, şirkete çok dokunmaz” gibi bir düşünce içindeyseniz, yanılıyorsunuz. Ge­leceğe fütürist gözlüklerle bakanlar, bu teknolojiyi rekabet avantajı yaratmak için kullanıyor.

l Şirketinizin geleceğini kendiniz hackleyin. l YZ’yı sadece kullanmayın, ona liderlik edin. l Rakipleriniz zorlamadan önce siz, kendi­niz değişimi başlatın.

Bugün harekete geçmeyenler, çok ya­kında sadece rakiplerinin ne yaptığını iz­leyerek öğrenmek zorunda kalacak!

 

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Agentic şirket ne demek? 25 Şubat 2025