Nvidia CEO'suna Çin casusluğu iddiası: Trump devreye girdi

ABD'li teknoloji devi Nvidia Corporation'ın CEO'su Jensen Huang'ın Çin adına istihbarat topladığı öne sürülen bir iş insanı tarafından hedef alındığı iddiası, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetini yeniden gündeme taşıdı. Amerikan istihbarat yetkililerine dayandırılan haberlerde, Huang ile temas kuran Çin vatandaşı bir kadın yöneticinin Pekin'e bilgi aktardığı ileri sürüldü. İddiaların ardından ABD Başkanı Donald Trump da konunun yakından inceleneceğini açıkladı.

Çinli yöneticiyle kurulan ilişki mercek altında

29 Ekim'de ortaya çıkan iddiaların merkezinde, Singapur merkezli veri merkezi şirketi Megaspeed'de yöneticilik yapan Alice Huang bulunuyor. Huang Le adıyla da bilinen Çinli iş insanının, Nvidia CEO'su Jensen Huang ile çeşitli iş görüşmeleri ve organizasyonlarda bir araya geldiği belirtiliyor.

ABD istihbarat birimlerinin Alice Huang'ı Çin hükümetiyle bağlantıları nedeniyle izlediği ve Pekin'e bilgi aktardığı sonucuna ulaştığı öne sürülüyor. Yetkililerin özellikle Nvidia'nın ticari planları, gelişmiş yapay zekâ teknolojileri ve ABD yönetiminin Çin'e yönelik çip politikaları hakkında bilgi edinilmiş olabileceği ihtimali üzerinde durduğu aktarılıyor.

Bununla birlikte, Jensen Huang'ın herhangi bir casusluk faaliyetinden haberdar olduğuna veya gizli şirket bilgilerini aktardığına ilişkin doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor. İddialar hakkında kamuoyuna açıklanmış kesinleşmiş bir yargı kararı da yok.

Trump'tan açıklama: Konuyu yakından inceleyeceğiz

Casusluk iddiasına ilişkin tartışmaların büyümesinin ardından ABD Başkanı Donald Trump, 31 Ekim'de Florida'da gazetecilerin sorularını yanıtladı. Jensen Huang'a büyük saygı duyduğunu belirten Trump, Nvidia yöneticisini başarılı ve parlak bir iş insanı olarak nitelendirdi.

Trump, iddiaların ayrıntılarını bilmediğini ancak konunun çok yakından inceleneceğini söyledi. Huang'ın teknoloji politikaları konusunda kendisine danışmanlık yapmaya devam edip etmeyeceği sorusuna ise yeni ve olumsuz bir bilgi ortaya çıkmadığı sürece bunu istediği yönünde yanıt verdi.

ABD Başkanı'nın açıklamaları, iddiaların yalnızca Nvidia'nın ticari ilişkileriyle sınırlı kalmayabileceğini gösterdi. Huang'ın Washington yönetimiyle yakın ilişkileri ve yapay zekâ politikalarındaki etkili konumu, olası bir istihbarat girişiminin önemini artırıyor.

Nvidia suçlamaları kabul etmedi

Nvidia ise Jensen Huang ile Alice Huang arasındaki temasların olağan müşteri ilişkilerinin parçası olduğunu savundu. Şirket, CEO'sunun her yıl binlerce müşteri yöneticisiyle görüştüğünü ve söz konusu temasların olağan dışı değerlendirilmemesi gerektiğini bildirdi.

Şirket yönetimi ayrıca bölgesel bulut hizmeti müşterileriyle paylaşılan bilgilerin normal ticari faaliyetlerle sınırlı olduğunu belirtti. Nvidia, bu müşterilere ulusal güvenliği ilgilendiren bilgiler veya hassas ticari sırlar verilmediğini vurguladı.

Çin yönetimi de casusluk suçlamalarını reddetti. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, iddiaların ülkesini karalamaya yönelik asılsız suçlamalar olduğunu ifade etti.

4,8 milyar dolarlık çip bağlantısı

Casusluk iddialarının ekonomik boyutunda ise Megaspeed'in gelişmiş yapay zekâ çiplerine erişimi bulunuyor. Ticaret kayıtlarına dayanan haberlere göre şirketin Malezya'daki bağlantılı kuruluşu, Haziran 2024 ile Şubat 2026 arasında Nvidia teknolojisi içeren en az 4,8 milyar dolarlık gelişmiş yapay zekâ ekipmanı satın aldı.

Megaspeed daha önce ABD'nin Çin'e yönelik ihracat kısıtlamalarını aşmaya yardımcı olabileceği şüphesiyle incelemeye alınmıştı. Şirketin gelişmiş çipleri Çinli müşterilere ulaştırıp ulaştırmadığı ve veri merkezlerindeki işlem kapasitesinin nasıl kullanıldığı tartışma konusu olmuştu.

Nvidia ise Megaspeed'in çipleri Çin'e yasa dışı biçimde aktardığı yönündeki iddiaların daha önce araştırıldığını ve doğrulanmadığını savunuyor. Megaspeed de suçlamaların açıklığa kavuşturulması için hukuki danışmanlarla iç inceleme yürüttüğünü ve ABD makamlarıyla işbirliğine hazır olduğunu bildirdi.

Yapay zekâ çiplerinde yeni kısıtlama riski

Gelişme, ABD'nin Çin'e gelişmiş yapay zekâ çipi ihracatını sınırlandırmaya çalıştığı bir dönemde Nvidia'nın karşı karşıya bulunduğu siyasi riskleri yeniden öne çıkardı. Washington yönetimi, en gelişmiş işlemcilerin Çin'in askeri ve stratejik teknoloji kapasitesini güçlendirmesini önlemeye çalışırken Nvidia bu pazardaki ticari faaliyetlerini korumayı hedefliyor.

Casusluk iddiaları, yalnızca çiplerin fiziksel olarak hangi ülkeye gönderildiğiyle ilgili değil. Üçüncü ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden gelişmiş işlem gücüne erişilmesi ve teknoloji şirketlerinin müşteri ilişkilerinin istihbarat amacıyla kullanılması ihtimalleri de tartışılıyor.

Bu nedenle iddiaların doğrulanması halinde Nvidia'nın müşteri denetimleri, teknoloji ihracatı ve üçüncü ülkelerdeki veri merkezi ortaklıkları üzerindeki siyasi baskı artabilir. Ancak mevcut aşamada söz konusu haberler nedeniyle Nvidia'ya yönelik açıklanmış yeni bir yaptırım veya ihracat yasağı bulunmuyor.