Yapay zekâ rallisine merkez bankası uyarısı

Yapay zekâ şirketlerinin küresel piyasalarda yarattığı güçlü yükselişe bu kez merkez bankasından dikkat çekici bir uyarı geldi.

Japonya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Shinichi Uchida, yapay zekâ yatırımlarının ekonomiyi desteklediğini ancak yüksek beklentilerin şirket kârlarına dönüşmemesi durumunda finansal piyasalarda sert fiyat hareketleri yaşanabileceğini söyledi.

Uchida'nın değerlendirmeleri, teknoloji şirketlerinin değerlemeleri ve yapay zekâ yatırımlarının finansman maliyetleri konusunda tartışmaların arttığı bir dönemde geldi.

Yapay zekâ varlık fiyatlarını yukarı taşıdı

Uchida'ya göre küresel yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı artış yalnız teknoloji sektörünü değil finansal koşulları da etkiliyor.

Yapay zekâya yönelik güçlü talep şirket yatırımlarını artırırken teknoloji hisselerindeki yükseliş hane halkları ve şirketlerin finansal varlıklarının değerini büyüttü.

Bu etki finansal koşulların geçici olarak gevşemesine ve ekonomideki talebin desteklenmesine katkıda bulundu.

Ancak varlık fiyatlarının yüksek seviyelerde kalabilmesi için şirketlerin yatırımcılara vaat edilen gelir ve kâr büyümesini üretmesi gerekiyor.

Kâr beklentisi karşılanmazsa düzeltme gelebilir

BOJ Başkan Yardımcısı'nın en dikkat çekici mesajı piyasa değerlemelerine ilişkin oldu.

Uchida, yapay zekâ yatırımlarına ilişkin iyimser beklentilerin şirket kârlarıyla desteklenmemesi halinde finansal piyasalarda düzeltme yaşanabileceğini belirtti.

Bu risk özellikle son yıllarda piyasa değerleri hızla büyüyen teknoloji şirketleri açısından önem taşıyor.

ABD borsalarının performansı giderek daha fazla sayıda büyük yapay zekâ ve teknoloji şirketine bağlı hale gelirken, yüksek değerlemelerin korunması güçlü kâr artışının sürmesine bağlı bulunuyor.

Tahvil piyasasında da baskı yarattı

Yapay zekâ yatırımlarının etkisi yalnız hisse senedi piyasalarıyla sınırlı değil.

Büyük teknoloji şirketleri veri merkezleri, çipler ve enerji altyapısı için dev yatırımlar gerçekleştirirken bu harcamaların bir bölümü tahvil ihraçlarıyla finanse ediliyor.

Uchida, yapay zekâ bağlantılı şirketlerin büyük ölçekli tahvil ihraçlarının uzun vadeli faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğine dikkat çekti.

Böylece yapay zekâ yatırımları bir taraftan hisse fiyatlarını yükselterek finansal koşulları gevşetirken, diğer taraftan borçlanma talebini artırarak tahvil faizlerini yukarı çekebiliyor.

Veri merkezlerine milyarlar akıyor

Küresel teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısına ayırdığı sermaye hızla büyüyor.

Yeni veri merkezleri, gelişmiş çipler, elektrik altyapısı ve soğutma sistemleri büyük miktarda yatırım gerektiriyor.

Bu yatırımlar teknoloji sektörünün yanı sıra enerji, elektrik şebekeleri, inşaat, yarı iletken ve endüstriyel ekipman şirketlerine de yeni talep yaratıyor.

Uchida, bu yatırım dalgasının ekonomide sermaye birikimini ve verimliliği artırabilecek önemli bir güç olduğuna dikkat çekti.

Verimlilik artarsa faiz dengesi de değişebilir

BOJ açısından yapay zekânın etkisi yalnız finansal piyasaların seyriyle sınırlı değil.

Teknolojinin şirket verimliliğini kalıcı biçimde artırması halinde ekonominin uzun vadeli büyüme kapasitesi de güçlenebilir.

Bu durum merkez bankalarının “doğal faiz” olarak tanımladığı, ekonomiyi ne hızlandıran ne de yavaşlatan faiz seviyesinin yükselmesine yol açabilir.

Dolayısıyla yapay zekânın ekonomide yaratacağı üretkenlik artışı ilerleyen yıllarda para politikasının hangi faiz seviyesinde dengeleneceği açısından da önem taşıyor.

Yapay zekâ enflasyonu da etkileyebilir

Yapay zekâ yatırımlarındaki patlama kısa vadede talebi artırarak farklı bir risk daha yaratıyor.

Veri merkezleri için elektrik, çip, arazi, inşaat hizmetleri ve gelişmiş ekipman talebinin hızla büyümesi bazı sektörlerde kapasite baskısına yol açabiliyor.

Uchida, yapay zekâ kaynaklı güçlü yatırım talebinin fiyat baskıları açısından da izlenmesi gerektiğine işaret etti.

Bu nedenle merkez bankaları yapay zekânın uzun vadede maliyetleri düşürecek verimlilik etkisiyle kısa vadede talebi ve fiyatları yükseltebilecek yatırım etkisini aynı anda değerlendirmek zorunda.

Merkez bankaları artık AI rallisini de izleyecek

Japonya Merkez Bankası'nın mesajı, yapay zekânın artık yalnız teknoloji şirketlerinin veya yatırımcıların gündemi olmadığını gösteriyor.

AI yatırımları hisse fiyatlarını, tahvil faizlerini, şirketlerin borçlanma ihtiyacını, enerji talebini, verimliliği ve enflasyonu aynı anda etkileyebilecek büyüklüğe ulaşıyor.

Bu nedenle merkez bankaları açısından kritik soru, yapay zekâ harcamalarının devam edip etmeyeceğinden çok bu yatırımların beklenen üretkenlik ve şirket kârlarını gerçekten yaratıp yaratmayacağı olacak.