Yapay zekâ sigortası gündemde: AI hata yaparsa zararı kim ödeyecek?

Şirketlerin yapay zekâyı yalnız bilgi üretmek için değil, karar almak ve işlem yapmak için kullanmaya başlaması sigorta sektörünün önüne yeni bir sorun çıkardı: Bir yapay zekâ ajanı şirket adına hata yaptığında zararı kim ödeyecek?

İnsan müdahalesi olmadan kod çalıştırabilen, müşteriyle iletişim kurabilen, veri tabanlarına erişebilen ve şirket sistemlerinde işlem yapabilen yapay zekâ ajanlarının yayılmasıyla birlikte milyonlarca dolara ulaşabilecek hasarların hangi sigorta poliçesi kapsamında değerlendirileceği tartışılıyor.

Aon’un yaklaşık 300 yapay zekâ bağlantılı hukuki dosya üzerinde yaptığı inceleme, riskin tek bir sigorta alanıyla sınırlı olmadığını gösteriyor. Siber güvenlikten fikri mülkiyete, teknoloji hatalarından yönetici sorumluluğuna kadar çok sayıda poliçe aynı olayın içine girebiliyor.

Risklerin yüzde 90’ından fazlası gri alanda

Aon’un 2026 araştırmasına göre yapay zekâ bağlantılı risklerin yüzde 90’dan fazlası sigorta sektöründe “Silent AI” olarak tanımlanan alanda bulunuyor.

Bu kavram, mevcut bir poliçenin yapay zekâ kaynaklı zararı açık biçimde kapsamadığı ancak aynı zamanda açıkça kapsam dışında da bırakmadığı durumları ifade ediyor.

Sorun tam olarak burada başlıyor. Bir şirketin kullandığı yapay zekâ ajanı müşteri verisini yanlış kişiye gönderirse olay siber sigorta kapsamına girebilir. Sistem hatalı profesyonel tavsiye üretirse mesleki sorumluluk poliçesi devreye girebilir. Telif hakkı ihlali varsa fikri mülkiyet sorumluluğu gündeme gelebilir.

Aynı olay şirket yöneticilerinin yapay zekâyı yeterince denetlemediği iddiasına dönüşürse bu kez yönetici sorumluluk sigortası tartışmaya açılabilir.

Bu nedenle sigorta şirketleri tek bir “yapay zekâ hasarı” tanımından çok, aynı olayın birden fazla poliçeyi tetikleyebileceği yeni bir risk yapısıyla karşı karşıya.

Şirket yöneticileri de hedef olabilir

En dikkat çekici risklerden biri şirket yönetimlerine kadar uzanıyor. Yapay zekâ sisteminin şirket için ciddi mali kayıp yaratması halinde yatırımcılar, yönetimin teknolojinin kullanımını yeterince denetlemediğini ileri sürebilir.

Bu durumda tartışma yalnız yazılımın hata yapıp yapmadığından çıkıp yönetim kurulunun ve üst düzey yöneticilerin gözetim görevini yerine getirip getirmediğine kayabilir.

Şirket yöneticilerini dava ve tazminat risklerine karşı koruyan D&O poliçeleri böyle bir senaryoda önem kazanıyor.

Ancak sigorta sektörünün önündeki temel soru, mevcut poliçelerin yapay zekâ ajanlarının bağımsız davranışlarını ne ölçüde kapsadığı.

Çünkü geleneksel sigorta sözleşmelerinin büyük bölümü, bir yazılımın şirket adına kendi başına karar alabildiği bugünkü teknoloji ortamından önce hazırlandı.

Sigorta şirketleri poliçeleri değiştirmeye başladı

Belirsizlik büyüdükçe sigorta piyasasında da ilk savunma adımları geliyor.

Aon’a göre bazı sigortacılar üretken yapay zekâ kaynaklı zararları mevcut sorumluluk poliçelerinden çıkarmaya başladı. Bazıları ise yapay zekâ kullanımını kapsayan özel maddeler ve ayrı poliçeler geliştiriyor.

Mesleki sorumluluk ve teknoloji hataları sigortalarında şirketlerin yapay zekâyı nasıl kullandığı artık daha ayrıntılı sorgulanıyor.

Firmalardan hangi sistemleri kullandıkları, insan denetiminin hangi aşamada devreye girdiği, yapay zekânın hangi verilere erişebildiği ve alınan kararların nasıl kontrol edildiği konusunda daha fazla bilgi isteniyor.

Lloyd’s ekosisteminde de doğrudan yapay zekâ sorumluluk riskine yönelik ürünler ortaya çıkmaya başladı. Yeni poliçeler algoritmik hatalar, model performansındaki bozulma ve yapay zekânın hatalı içerik üretmesi gibi klasik sigorta ürünlerinde açık biçimde tanımlanmayan riskleri hedefliyor.

Bu gelişme, siber sigortanın yaklaşık 20 yıl önce geçirdiği dönüşüme benziyor. Siber riskler de başlangıçta genel şirket poliçelerinin içinde belirsiz biçimde yer alırken zaman içinde ayrı bir sigorta sınıfına dönüştü.

Yapay zekâ sigortasında da benzer bir süreç başlayabilir.

Şirketler için yeni maliyet kalemi doğuyor

Yapay zekânın kullanım alanı genişledikçe mesele yalnız teknoloji şirketlerini ilgilendirmiyor.

Bankacılık, hukuk, danışmanlık, perakende, üretim, sağlık, lojistik ve müşteri hizmetlerinde yapay zekâ ajanlarının daha fazla görev üstlenmesi, sigortalanması gereken risk alanını da büyütüyor.

Bu durum şirketler açısından yeni bir maliyet yaratabilir.

Sigortacılar yapay zekâ riskini daha net ölçmeye başladıkça yüksek riskli kullanım modellerinde primlerin yükselmesi, bazı faaliyetlerin standart poliçelerden çıkarılması veya ayrı yapay zekâ sigortası satın alınmasının istenmesi mümkün.

Aynı zamanda şirketlerin yalnız kullandıkları teknolojiyi değil, teknolojiyi nasıl yönettiklerini de kanıtlamaları gerekecek.

İnsan denetimi, erişim sınırları, kayıt tutma, veri güvenliği ve yapay zekâ kararlarının kontrol edilebilir olması sigorta şirketlerinin fiyatlama yaparken baktığı kriterlere dönüşebilir.

Yapay zekâ böylece şirketlere verimlilik sağlayan bir teknoloji olmaktan çıkıp bilanço üzerinde sigorta maliyeti yaratabilecek yeni bir kurumsal risk sınıfına dönüşüyor.