Veri merkezlerinde 9,3 milyar dolarlık plan: İstanbul için tarih verildi

Türkiye'nin veri merkezi yatırımlarında yeni bir finansman ve kapasite planı ortaya çıktı. Rönesans Holding ile ABD merkezli Digital Realty'nin Ankara'da geliştirdiği projenin temel atma töreninde, iki şehirde planlanan yatırımların toplam büyüklüğünün 9,3 milyar dolara ulaşabileceği açıklandı. Ankara'da ilk tesisin 2028'de hizmete alınması hedeflenirken İstanbul'da 120 megavat kapasiteli ikinci bir merkez için şubat ayına işaret edildi.

19 Ekim'de gerçekleştirilen törende açıklanan rakamlar, ortaklığın daha önce duyurduğu 3 milyar dolarlık yatırım potansiyelinden farklı bir kapsamı içeriyor. Yeni tutarda veri merkezlerinin bina ve altyapı yatırımlarının yanı sıra müşterilerin, hizmet sağlayıcıların ve iş ortaklarının yapması beklenen teknoloji harcamaları da bulunuyor. Bu nedenle 9,3 milyar doların tamamını Rönesans'ın doğrudan yapacağı ve finansmanını üstleneceği kesinleşmiş bir harcama olarak değerlendirmemek gerekiyor.

Ankara'da yatırım hedefi 4,1 milyar dolar

Rönesans Holding ile Digital Realty ortaklığında geliştirilen Ankara Temelli Veri Merkezi'nin temel atma töreni, Başkent Organize Sanayi Bölgesi'nde gerçekleştirildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın katıldığı törende projenin üç aşamada büyütüleceği açıklandı. Ankara kampüsünde bütün etaplar tamamlandığında toplam yatırım büyüklüğünün 4,1 milyar dolara ulaşması hedefleniyor.

İlk aşamada bina ve temel altyapının kurulması için 450 milyon dolarlık yatırım planlanıyor. Daha sonra hizmet sağlayıcı firmaların gelişmiş soğutma sistemleri ve yüksek kapasiteli bilişim altyapısı için 900 milyon dolarlık ilave harcama yapması bekleniyor. Böylece ilk aşamaya ilişkin açıklanan iki yatırım kaleminin toplamı 1 milyar 350 milyon dolara ulaşıyor.

Rönesans Holding Onursal Başkanı Erman Ilıcak, Ankara'daki üç etabın tamamlanmasıyla 4,1 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşılacağını ve bu yatırım programının üç yıl içinde hayata geçirilmesinin planlandığını söyledi. Ancak açıklanan toplam tutar, bugüne kadar harcanmış para miktarını değil, aşamalı olarak gerçekleştirilmesi öngörülen yatırımları ifade ediyor.

İstanbul'a 5,2 milyar dolarlık ikinci merkez

Ankara'daki yatırımın ardından İstanbul'da da büyük ölçekli bir veri merkezi kampüsü kurulması planlanıyor. Erman Ilıcak, İstanbul'un Deliklikaya bölgesinde geliştirilecek tesisin 120 megavatlık kapasiteye sahip olacağını açıkladı. Projenin temelinin Şubat 2027'de atılması hedefleniyor.

İstanbul'daki yatırımın finansman yapısı da ilk kez ayrıntılı biçimde paylaşıldı. Ilıcak'ın açıklamasına göre Rönesans'ın üstlenmeyi planladığı yatırım 1,7 milyar dolar olurken kiracılar ve iş ortaklarının yapması beklenen teknoloji yatırımları 3,5 milyar dolara ulaşacak. Böylece tesisin bütün bileşenleriyle toplam ekonomik büyüklüğünün 5,2 milyar dolar olması öngörülüyor.

Bu ayrım, veri merkezi yatırımlarının geleneksel bina projelerinden neden farklı değerlendirildiğini gösteriyor. Fiziksel tesisin kurulmasının ardından sunucular, bilgi işlem ekipmanları, ağ sistemleri ve diğer teknolojik altyapılar için ayrıca büyük harcamalar yapılması gerekiyor. Açıklanan 5,2 milyar dolarlık tutar da yalnızca binanın inşaat maliyetini temsil etmiyor.

Önceki 3 milyar dolarlık açıklamayla fark ne?

Rönesans ile Digital Realty ortaklığı, 1 Ekim'de Türkiye'deki veri merkezi yatırımlarına ilişkin ilk planlarını duyurmuştu. O açıklamada Ankara ve İstanbul'da uzun vadede toplam 200 megavat bilişim kapasitesine ulaşılması ve 3 milyar dolara kadar yatırım potansiyeli oluşturulması hedefleniyordu. Söz konusu gelişme Dünya.com'da da haberleştirilmişti.

19 Ekim'deki temel atma töreninde ise Ankara için 4,1 milyar, İstanbul için 5,2 milyar dolarlık daha ayrıntılı rakamlar paylaşıldı. İki yatırımın toplamı 9,3 milyar dolara karşılık geliyor. Ancak bu yeni büyüklük, tesisleri kullanacak şirketlerin ve teknoloji sağlayıcılarının yapması beklenen harcamaları da kapsıyor.

Dolayısıyla 3 milyar dolarlık önceki açıklamanın doğrudan 9,3 milyar dolara yükseltildiğini söylemek yanıltıcı olabilir. İlk açıklama ortaklığın uzun vadeli yatırım potansiyelini ortaya koyarken son açıklama, veri merkezlerinde oluşması beklenen daha geniş yatırım hacmini gösteriyor. Gerçekleşecek toplam harcama, projelerin ilerleme hızına ve müşterilerin teknoloji yatırımlarına bağlı olacak.

İlk tesisin açılış tarihi 2028

Ankara Temelli'de kurulacak kampüsün ilk aşamasında 22 megavatın üzerinde bilgi teknolojileri kapasitesi oluşturulması planlanıyor. Tesiste sunucu ve diğer bilişim ekipmanlarının yerleştirileceği alanın yaklaşık 10 bin metrekare olması hedefleniyor. İlk bölümün 2028 yılında hizmete alınması öngörülüyor.

Projenin ilk aşaması için gerekli arazi, elektrik bağlantısı ve izinlerin daha önce temin edildiği açıklanmıştı. Eylül ayında erken inşaat çalışmalarına başlanırken 19 Ekim'de resmî temel atma töreni gerçekleştirildi. Böylece tören, daha önce başlatılmış olan yatırımın kamuoyuna duyurulan yeni aşamasını oluşturdu.

Veri merkezinin yerli şirketlere, kamu kurumlarına ve uluslararası teknoloji kuruluşlarına hizmet vermesi amaçlanıyor. Bulut bilişim, veri depolama ve yapay zekâ uygulamaları için yüksek kapasiteli altyapı sunulması planlanırken Digital Realty'nin küresel müşteri ağı da ortaklığın önemli avantajlarından biri olarak görülüyor.

Türkiye'nin hedefi 1.000 megavat

Türkiye, 2030 yılına kadar veri merkezi kapasitesini en az 1.000 megavata çıkarmayı hedefliyor. Ankara ve İstanbul yatırımları için daha önce duyurulan 200 megavatlık uzun vadeli kapasite planı, bu ulusal hedefin yüzde 20'sine karşılık geliyor. Ancak bu oran, söz konusu kapasitenin bugün kurulu olduğu anlamına gelmiyor.

Erman Ilıcak, törende Türkiye'nin 1.000 megavatlık hedefinin 2.000 megavata çıkarılabileceği görüşünü de dile getirdi. Ilıcak ayrıca bu daha yüksek hedefin yaklaşık 600 megavatlık bölümünü hayata geçirmeye hazır olduklarını belirtti. Bununla birlikte 2.000 megavatlık rakam, törende açıklanan yeni bir resmî kamu hedefi değil, Ilıcak'ın sektöre ilişkin önerisi ve değerlendirmesi niteliğinde.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı da veri merkezi yatırımlarını desteklemek amacıyla HIT-30 programı kapsamında çeşitli teşvikler uyguluyor. HIT-Veri Merkezi Çağrısı için 1,5 milyar dolarlık destek bütçesi ayrılmış durumda. Ancak bu bütçenin tamamının Rönesans-Digital Realty ortaklığına tahsis edildiğine ilişkin bir açıklama bulunmuyor.

Milyarlarca dolarlık yatırımda enerji ihtiyacı öne çıkıyor

Veri merkezlerinin büyümesi yalnızca bilgi işlem kapasitesini değil, elektrik ve soğutma altyapısına duyulan ihtiyacı da artırıyor. Yüksek performanslı sunucuların kesintisiz çalışabilmesi için güçlü enerji bağlantıları, yedek güç sistemleri ve etkili soğutma çözümleri gerekiyor. Ankara'daki ilk aşamada teknoloji altyapısı için öngörülen 900 milyon dolarlık harcama, bu gereksinimlerin yatırım maliyetindeki önemini ortaya koyuyor.

Törende tesisin enerji ve kaynak verimliliğine öncelik verecek biçimde tasarlandığı belirtildi. Bununla birlikte yatırımın uzun vadeli ekonomik başarısında elektrik maliyetleri, müşteri talebi ve kapasitenin ne kadarının kullanılacağı belirleyici olacak. Özellikle büyük bulut hizmeti sağlayıcılarının Türkiye'deki altyapılarını genişletme kararları, veri merkezlerinin gelir potansiyelini doğrudan etkileyebilir.

Rönesans ve Digital Realty'nin açıkladığı program, Türkiye'de yapay zekâ ve bulut bilişim yatırımlarının ulaştığı ekonomik ölçeği gösteriyor. Ancak 9,3 milyar dolarlık hedefin gerçekleşmesi, Ankara'daki etapların tamamlanmasına, İstanbul projesinin planlandığı takvimde ilerlemesine ve teknoloji müşterilerinin yatırım kararlarına bağlı. Bu nedenle önümüzdeki dönemde en önemli göstergeler, İstanbul'daki temel atma takvimi ve Ankara'daki ilk tesisin 2028'de faaliyete geçip geçmeyeceği olacak.