Sofraya gelene kadar 5 kat zamlandı
Üreticide 25 kuruşa kadar düşen patetes, markette 1 lira 29 kuruşa satılıyor. Yani patates, üreticiden tüketiciye ulaşana kadar tam 5,2 katı zamlanıyor.
Abone olTürkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) ) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, derneğin genel merkezinde tarımsal ürünlerin üretici ve market fiyatlarına ilişkin basın toplantısı düzenledi.
Üretici ve market fiyatları arasındaki farkın, mart ayında olduğu gibi nisanda da en fazla patateste görüldüğüne dikkati çeken Bayraktar, patateste martta yüzde 350 olan fiyat farkının, nisanda yüzde 416,3'e çıktığını belirtti. Bayraktar, fiyatı üreticide 25 kuruşa kadar inen, halde 48 kuruş olan patatesin, markette 1 lira 29 kuruşa satılmasını ve üretici-market arasındaki fiyat farkının 5,2 kata çıkmasını insafla bağdaştıramadıklarını ifade etti.
Mart ayında üretici-market fiyat farkı en fazla olan ilk 10 üründe makas ortalama yüzde 274,1 seviyesindeyken, nisanda makasın yüzde 308,4'e çıktığını belirten Bayraktar, "Bu durum makasın daha da açıldığını, olumsuz yönde etkilendiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu makas daraltılmalı, üretici istikrarlı bir gelir elde etmeli, tüketici de makul fiyatlarla tüketebilmelidir." diye konuştu.
Markette en çok limon zamlandı
Bayraktar, nisanda market fiyatlarında genel olarak düşüşün hakim olduğuna işaret ederek, fiyatı alınan 33 üründen 6'sının fiyatının değişmediğini, 8'inin fiyatının arttığını ve 19'unun fiyatının ise düştüğünü söyledi. Fiyat düşüşünün en fazla yüzde 58,8 ile kuru soğanda görüldüğüne dikkati çeken Bayraktar, bunu yüzde 58,3 ile sivri biber, yüzde 38,8 ile patlıcan, yüzde 28,9 ile salatalık ve yüzde 24,5 ile patatesin takip ettiğini söyledi.
Markette en fazla fiyat artışının ise yüzde 9,7 ile limonda görüldüğünü anlatan Bayraktar, bu artışı yüzde 7,5 ile kuru fasulye, yüzde 4,1 ile tavuk eti ve yüzde 2,4 ile Antep fıstığının izlediğini kaydetti.
Nisanda üretici fiyatlarında, fiyatı alınan 29 üründen sadece 2'sinde artış yaşandığını ifade eden Bayraktar, üretici fiyatlarında,14 üründe fiyat düşüşü olurken, 13 ürünün fiyatında değişim görülmediğini dile getirdi. Fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 82,1 ile kuru soğan olduğunu vurgulayan Bayraktar, bunu yüzde 79,8 ile sivri biber, yüzde 53,9 ile patlıcan, yüzde 40,9 ile salatalık ve yüzde 34,2 ile patatesin takip ettiğini bildirdi.
'Süt fiyatları arttı'
Bayraktar, nisanda üreticide fiyatı artan ürünlere bakıldığında dana etinde yüzde 0,5'lik cüzi artışın dışında fiyatı artan tek ürünün yüzde 2,6 ile süt olduğunu belirterek, TZOB'un devam eden süt kampanyası ve Et ve Süt Kurumunun müdahalesinin etkisiyle üretici süt fiyatlarında bir miktar artış görüldüğünü söyledi.
Martta bazı bölgelerde 70 kuruşa kadar inen üretici süt fiyatlarının Türkiye ortalamasının 99 kuruş olduğuna dikkati çeken Bayraktar, "Nisanda biraz da olsa kıpırdaması ve 1 lirayı aşarak 1 lira 2 kuruşa çıkması yeterli olmasa da umutlandırıcı bir gelişme. Et ve Süt Kurumunun alımları, en azından hedef fiyat olan 1 lira 15 kuruşun üzerine çıkıncaya kadar devam etmeli." değerlendirmesinde bulundu.
'Ekonomik kayıp yaklaşık 200 milyon dolar'
Bayraktar, Rusya'nın aldığı yasaklama kararı ve hava sıcaklıklarındaki yükselişle hasat edilen ürün miktarının artması sonucunda, arzdaki artışa bağlı olarak üretici fiyatlarında büyük düşüşler görüldüğünü dile getirdi. Rusya'ya yapılan tarımsal ürün ihracatının Ocak-Nisan 2016 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre miktar bazında yüzde 72,6, değer bazında ise yüzde 73,6 azaldığını kaydeden Bayraktar, ihracatta yaşanan bu düşüşün yaklaşık 200 milyon dolarlık kayba neden olduğunu belirtti.
Rusya'ya yapılan kuru soğan ihracatının yaklaşık yarısını yeni hasat edilen soğanların oluşturduğunu anlatan Bayraktar, "Bu duruma komşu ülkelerde yaşanan karışıklıklar da eklenince kuru soğan fiyatları kilogramda 1 lira 40 kuruştan, 25 kuruşa kadar inmiş ve dibe vurmuştur. İçinde bulunduğumuz dönemde hava sıcaklıklarının yüksek olması nedeniyle Adana'da patates hasadı 10-15 gün daha erken başlamıştır. Nevşehir ve Niğde'de depolarda ürün olduğu dönemde bir taraftan yeni ürünün hasadının başlaması, komşu ülkelerde yaşanan siyasi karışıklıkların ihracatımızı olumsuz etkilemesiyle mart sonunda 38 kuruş olan patates fiyatları, nisan sonunda 25 kuruşa inmiştir." ifadesini kullandı.
Bayraktar, ambargonun etkilerinin nisan ayıyla birlikte daha da derinleştiğini ileri sürerek, "Hava sıcaklıkları ve dolayısıyla ürün miktarı mayısta daha da fazla olacak. Acilen bunun tedbirleri alınmalı, üreticimizin mağduriyeti giderilmeli, uğradığı kayıp mutlaka telafi edilmelidir. Turizm sektörüne verilen destek, üreticilerimizden esirgenmemelidir. Önlem alınmazsa, önümüzdeki aylarda tarla ürünlerinin de piyasaya arz edilmesiyle birlikte sorun daha da büyüyecektir. Bir endişemiz de alıcıların Rusya'yı bahane etmesi ve tarla ürünlerinin fiyatını düşürmesidir. Fiyatların düşmesi önümüzdeki üretim sezonunu da olumsuz etkileyecek, üretimin sürdürülebilirliği açısından büyük bir tehdit oluşturacaktır." diye konuştu.
'Çiftçimiz enflasyon mağduru'
Enflasyon rakamlarının aldıkları verileri doğruladığına işaret eden Bayraktar, "Çiftçimiz enflasyon mağduru. Hemen her şeyin fiyatı artarken, tarımda üretici fiyatlarının gerilemesi de bunun açık bir göstergesidir." dedi.
Bayraktar, iç piyasada üretici fiyatlarının düşmesinin önlenmesi ve üretimin devamının sağlanması için kamu kurumları, askeri birlikler, okullar, hastaneler gibi toplu tüketim yerlerinde alımların artırılması gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:
"Üreticilerimizin uğradığı maddi kayıp dekar başına yapılacak doğrudan ödemelerle telafi edilmeli. Zarar gören üreticilerimizin, devlet ve özel bankalara borçları faizsiz olarak ertelenmeli. Yeni pazarlar bulunmalı, Ocak-Mart döneminde tarım ve gıda, ihracatı yüzde 8,3 düşüşle 4,3 milyar dolardan 4 milyar doların altına indi. Ocak-Mart döneminde tarım ve gıda ithalatında yüzde 12,1 gerileme görüldü ve ithalat 3,2 milyar dolardan 2,8 milyar dolara düştü. En son Türkiye İhracatçılar Meclisi, tarımda ihracatın nisanda da yüzde 3,4 gerilediğini, Ocak-Nisan dönemindeki ihracat gerilemesinin yüzde 5,5’i bulduğunu açıkladı. Üreticilerimizin karşı karşıya kaldığı bu durum, tarafımızdan, Antalya Ziraat Odaları Başkanlarından oluşan heyetle birlikte Antalya'da Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanımız Sayın Faruk Çelik'e de aktarıldı."