Ne 30 Mart’ın geride kalmasıyla siyasi tansiyonun aşıldığı iddiaları… Ne Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı’nın faizin düşürülebileceğine dönük olarak 30 Nisan’da verdiği sinyal… Ne mevcut faiz düzeyinin dünyadaki en yüksek faiz oranlarından biri olması… Yabancı yatırımcı Türkiye’ye hala kuşkuyla bakıyor, uzak durmayı tercih ediyor, hatta yavaş yavaş Türkiye’den çıkmayı tercih ediyor.
Yabancı tetikte; çünkü Türkiye pek farkında değiliz ya da olmamaya çalışıyoruz, kritik bir sürece doğru gidiyor. Cumhurbaşkanı seçimi sürecinin Türkiye’de neleri değiştireceğini kimse bilmiyor. Ama yabancı yatırımcı, bu seçimin, özellikle de sonuç ne olursa olsun seçim sonrasının sancılı geçeceğini düşündüğü için olsa gerek, Türkiye’den uzak durmayı tercih ediyor.
Ekonomik gidişata ve yabancıların Türkiye’ye bakışına ilişkin en önemli veri özelliği kazanan ve bizim de bu yüzden adeta her hafta rutine bindirdiğimiz yabancı yatırımcının hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedindeki net hareketi, bizi işte böyle bir yargıda bulunmaya itiyor.
Yabancı yatırımcı hisse senedinde zaman zaman alım yapıyor; yılbaşından 9 Mayıs’a kadar olan dönemde de net alım var zaten. Ancak, hisse senedindeki eğilim çok önemli bir gösterge değil. Daha doğrusu, DİBS’e göre ikincil bir gösterge. Hisse senedinde fiyat uygundur, herhangi bir hisse senedine yoğun giriş olur ve toplam rakam ona göre bir yön çizer. Ancak devlet iç bworçlanma senedi piyasası genel durumu yansıtan daha önemli bir piyasa. Ve bu piyasada nisanda yaşanan düşük miktarlı girişten sonra, mayısın ilk 9 gününde yine çıkış var.
DİBS’ten 4.1 milyar çıktı
Yılbaşından 9 Mayıs’a kadar olan yaklaşık 4.5 aylık sürede DİBS piyasasından net 4.1 milyar dolarlık çıkış gerçekleşti. Ocak ve şubattaki 1.1’er milyar dolarlık çıkıştan sonra, marttaki tutar 1.4 milyar dolara ulaştı. Nisan, 30 Mart tansiyonunun düşmesi sayesinde görece daha ılımlı geçti ve söz konusu ay 141 milyon dolarlık net giriş oldu.
Mayısa geldik, çıkış yeniden başladı. Mayısın ilk 9 gününde yabancılar DİBS piyasasında net 662 milyon dolarlık satış yaptılar. Böylece, yılbaşından 9 Mayıs’a kadarki dönemde gerçekleşen net DİBS satışı 4 milyar 102 milyon doları buldu.
Yabancı yatırımcı 25 Nisan-2 Mayıs haftasındaki 1.3 milyon dolarlık alım hariç, son beş haftadır düzenli olarak satış yapıyor. Yabancıların 4 Nisan’dan 9 Mayıs’a kadar olan beş haftadaki satışı net 1.3 milyar dolara ulaştı. Yabancılar, hisse senedi piyasasında ise ocak ve şubattaki satıştan sonra alıma geçmiş durumdalar. Ocak ve şubattaki 359 ve 84 milyon dolarlık net satıştan sonra martta 916 milyon dolarlık alım yapıldı. Ancak, alım giderek hız kesiyor. Nisanda 443 milyon dolara inildi. Yalnızca 9 günü kapsadığı için pek ölçü alınamayacak olan mayıstaki net alım ise 174 milyon dolar düzeyinde.
Döviz ve faize bak, gidişi gör!
Merkez Bankası’nın, yabancıların hisse senedi ve DİBS piyasasındaki hareketlerini fiyat ve kur değişiminden arındırarak izlediği veri, hem gerçek gidişatı göstermesi açısından, hem de yalnızca bir haftalık bir gecikmeyle açıklanması yönünden büyük önem taşıyor. Ama bazen ekonomide bir hafta bile çok uzun bir zaman dilimi. Ne var ki, döviz ve faizin seyri, Merkez Bankası’nın bir hafta içinde açıklayacağı bu veri setine ilişkin ipuçlarını zaten veriyor.
Daha önce de birkaç kez vurguladığımız gibi, yabancının DİBS piyasasına yoğun bir şekilde girmesi faizin hızla gerilemesi gibi bir sonuç doğurur. Böyle bir eğilim, doğaldır ki kurun da belirgin ölçüde düşmesiyle sonuçlanır.
Şimdi geçen haftaya bakıyoruz; ne faiz geriliyor, ne kur. Hatta döviz kurunda bir yükselme var. 2.07’ye kadar gerilemiş olan dolar, bir ara 2.10’u bile buldu. Faizde de geri gidiş yok. Dolayısıyla Merkez Bankası’nın perşembe günü açıklayacağı 9-16 Mayıs haftasına ilişkin verilerde, yabancının DİBS piyasasında belirgin bir çıkış gerçekleştirdiğini görürsek şaşmayalım.