Perşembenin gelişi çarşambadan belliydi. Geçen hafta hem hisse senedi fiyatları rekor üstüne rekor kırdı, dolar kuru hafta ortalamasında 3.54'e kadar geriledi. Belli ki para geliyordu. Ve bu giriş, Merkez Bankası'nın dün yaptığı açıklamayla somut olarak kendini gösterdi.
Merkez Bankası verilerine göre, geçen hafta içinde yabancı yatırımcılar net 129 milyon dolarlık hisse senedi alımı gerçekleştirdiler. Ancak asıl alım devlet iç borçlanma senedinde yaşandı. Yabancı yatırımcılar bir haftada tam 739 milyon dolarlık devlet iç borçlanma senedi aldılar. Böylece yabancı girişi bir haftada 869 milyon doları buldu.
Bu alımların piyasa fiyatı ve kur hareketlerinden arındırılmış net değişimi gösterdiğini bir kez daha belirtelim.
Yabancılar, nisanın üçüncü haftasında 71 milyon dolarlık çıkış yapmışlardı. Buna göre, referandum sonrasındaki iki haftada net olarak 798 milyon dolarlık net alım gerçekleştirilmiş oldu.
Bu tutar, referandum öncesindeki iki haftada yapılan net alımla neredeyse aynı düzeye işaret ediyor. Yabancılar, nisanın ilk iki haftasında da 857 milyon dolarlık net alım yapmışlardı.
Dört ayda 3 milyarlık alım
Merkez Bankası verilerine göre yurtdışı yerleşikler ya da pratikteki ifadeyle yabancılar yılın ilk dört ayında yaklaşık 3 milyar dolarlık hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi aldılar.
Ocak ayındaki net 150 milyon dolarlık çıkıştan sonra şubatta 804, martta 668, nisanda ise yaklaşık 1.7 milyar dolarlık alım yapıldı.
Böylece yılın ilk dört ayındaki net alım 2 milyar 977 milyon doları buldu.
Yabancı varlığı 73 milyar
Bu arada yabancı yatırımcıların varlıkları 28 Nisan itibariyle 72.8 milyar dolara ulaştı.
Merkez Bankası verilerine göre, söz konusu tarih itibariyle yabancıların elinde 44.1 milyar dolarlık hisse senedi, 28.7 milyar dolarlık da devlet iç borçlanma senedi bulunuyor.
Neden geliyorlar?
Yabancı yatırımcının Türkiye'ye özellikle devlet iç borçlanma senedi alımı anlamında adeta hücum etmesinin altında ne gibi etkenler yatıyor olabilir...
Referandumun geride kalması ve en azından 2019 kasımına kadar herhangi bir seçimin yapılmayacak olması yabancı yatırımcı açısından bir istikrar dönemi olarak değerlendiriliyordur. İki buçuk yılı bulacak bu dönemin önemli bir bölümünde (2019'a doğru seçim ekonomisi politikaları yoğun olarak hissedilebilir) şimdiki ekonomi politikasının uygulanacağı ortaya çıkmış durumda. Mevcut ekonomi politikası değişmeyecek, artık bu belli. Bu da yabancıyı rahatlatan en büyük etken.
Yabancı yatırımcı, bir ülkede, konumuz Türkiye olduğuna göre Türkiye'de yatırım yaparken en çok kur oynaklığına bakar. İşte referandumun geride kalması da bu konudaki kaygıları önemli ölçüde azaltmışa benziyor. Çünkü kurun çok hızlı dalgalanması, getiriyi bir anda sıfırlayacak ve zarara yol açacak en büyük etken. Türkiye'nin risk priminin azalması, Türk menkul kıymetlerine olan ilginin bir anda artması sonucunu doğurdu. Özellikle devlet iç borçlanma senetlerine olan ilgi önemli.
İlk dört aydaki toplam 2 milyar 977 milyon dolarlık girişin 1 milyar 238 milyon doları hisse senedinden, 1 milyar 739 milyon doları devlet iç borçlanma senedinden oluştu. Yabancılar özellikle yılın ilk aylarında hisse senedi alımına yönelmişken, zaman içinde iç borçlanma senetlerinin hisse senedini geride bırakması da dikkat çekici bir gelişme.