Bilindiği gibi iş ortamının güven içinde olmasının önemi göz önünde tutularak Vergi Usul Kanunu'nun 5'incimaddesi ile vergi mahremiyeti hükmü getirilmiştir. Ancak vergi güvenliği de önemli olduğundan, mahremiyet hükmüne bazı istisnalar getirilmiştir. Buna göre gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde gösterilen kazançlarla vergilerin vergi dairelerinde ilanı, iş yerlerine vergi levhası asılması, sahte veya yanıltıcı belge düzenleyen ve kullananların meslek odalarına bildirilmesi, kesinleşen ancak zamanında ödenmeyen vergi ve cezaları ödemeyenlerin ilanı mahremiyet hükmünün ihlali sayılmaz.
Uzun yıllar uygulanmakta olan vergi levhasına ilişkin düzenlemeler Torba Yasa olarak da adlandırılan 6111 Sayılı Kanun'la değiştirilmiştir.
Bu gün yazımızda mayıs ayı içinde tasdik ettirilerek ilgili yerlere asılma zorunluluğu getirilmiş olan vergi levhasına ilişkin yeni düzenlemeler üzerinde duracağız.
Vergi levhası asma zorunluluğunun kaldırılması
VUK'un 5'inci maddesinin değiştirilen son fıkrasının yeni haline göre "Gelir vergisi mükellefleri (Kazancı basit usulde tespit edilenler dahil) ile sermaye şirketleri her yıl mayıs ayının son gününe kadar vergi tarhına esas olan kazanç tutarları ile bunlara isabet eden vergi miktarlarını gösteren levhayı almak zorundadırlar. İlan ve levhalara ilişkin diğer hususlar Maliye Bakanlığınca belli edilir." Hükmü yer almaktadır.
Vergi levhasının elektronik ortamda alınması, e-vergi levhası sorgulaması, vergi kimlik numarası doğrulama servisi ve vergi levhası doğrulama servisine ilişkin düzenlemeler Kanun'un Maliyle Bakanlığı'na verdiği yetkiye dayanılarak, 408 Sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yapılmıştır.
Vergi levhası almak mecburiyetinde olanlar
Gelir vergisinde
1. Ticari kazanç sahipleri,
2. Zirai kazanç sahipleri (Gelir Vergisi Kanununun 52.maddesinin altıncı fıkrasında sözü edilen yazıhaneyi açmış olanlar)
3. Serbest meslek erbabı,
4. Adi şirketler,
5. Kolektif şirketler,
6. Adi Komandit şirketler.
Kurumlar vergisinde
1. Anonim şirketler,
2. Limited şirketler,
3. Eshamlı komandit şirketler
4. İş Ortaklıkları.
Vergi levhalarında bulunacak bilgiler
Mükellefin;
a) Adı ve soyadı,
b) Ticaret ünvanı,
c) İşyeri adresi,
d) Vergi kimlik numarası,
e) Bağlı bulunduğu vergi dairesi,
f) Vergi türü,
g) İşe başlama tarihi,
h) Faaliyet kodu (NACE kodu) ve faaliyet türü,
i) Faaliyet durumu (faal, terk, tasfiye halinde vb.)
j) Beyan edilen son üç yıla ait matrahlar ve bu matrahların ait olduğu takvim yılı için tahakkuk eden vergi,
k) İnternet vergi dairesi tarafından üretilecek onay numarası ve onay tarihi.
Vergi levhasının alınması
Gelir kurumlar vergisi mükellefleri tarafından gelir / kurumlar vergisi beyannamelerinin kanuni süresi içinde verilmesi halinde vergi levhası, Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemi tarafından söz konusu beyannamelerde yer alan bilgilere göre otomatik olarak oluşturulacak ve mükellefin internet vergi dairesine aktarılacaktır.
Mükellefler tarafından gelir / kurumlar vergisi beyannamelerinin kanuni süresi içinde verilmediği ancak beyannamelerin vergi levhasının kanuni alınma süresi içerisinde verilmesi durumunda, vergi levhası sistem tarafından otomatik olarak mükellefin internet vergi dairesine aktarılacaktır. Her iki durumda da mükellefin vergi levhasını süresinde aldığı kabul edilecektir.
Vergi levhasını yazılı almak isteyen mükellefler, ilgili dönem beyannamelerini vermiş olmak kaydıyla internet vergi dairesinden bizzat kendileri veya 3568 Sayılı Kanun uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirler (meslek mensupları) aracılığıyla internet vergi dairesinden yazdırabilirler.
Bu şekilde alınan vergi levhalarının ayrıca vergi dairesine veya meslek mensuplarına imzalattırılmasına veya tasdik ettirilmesine gerek bulunmamaktadır. İnternet vergi dairesinden erişilebilen vergi levhası üzerinde yer alan, sistem tarafından verilen onay numarası ve tarihi, vergi levhasının tasdiki hükmündedir.
Gelir / kurumlar vergisi mükellefi olup yıl içinde işe yeni başlayan mükelleflerin vergi levhalarında yukarıda sayılan bilgilere yer verilecek, ancak matrah kısmında da "Yeni işe başlama" ifadesi yer alacaktır. Söz konusu mükelleflerin, mükellefiyet tesisiyle birlikte vergi levhası, sistem tarafından otomatik olarak internet vergi dairesine aktarılacaktır.
Kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler, vergi levhalarına yukarıda belirtildiği şekilde erişebilecekleri gibi mesleki yönden bağlı bulundukları meslek odaları bünyesindeki 3568 Sayılı Kanuna göre yetki almış serbest muhasebeci mali müşavirler aracılığıyla da internet vergi dairesi üzerinden erişebilirler.
Mükellefler tarafından matrah artırıcı düzeltme beyannamesi verilmesi halinde, tahakkuk fişi düzenlenmesiyle birlikte yeni vergi levhası, sistem tarafından otomatik olarak internet vergi dairesine aktarılacaktır.
Mükellefler tarafından matrah azaltıcı düzeltme beyannamesi verildiğinde ise düzeltme fişinin kendilerine tebliği tarihinde yeni vergi levhası, sistem tarafından otomatik olarak internet vergi dairesine aktarılacaktır.
Mükellefler, başka kurumlara ibraz edecekleri vergi levhalarının internet vergi dairesinden yazdırılmış nüshasının fotokopi yoluyla çoğaltılan örneklerini herhangi bir onaya gerek kalmadan kullanabileceklerdir.
Vergi levhasının asılma zorunluluğu bulunmamasına karşın isteyen mükellefler kendilerine ait vergi levhalarını iş yerlerine asabilir veya web sitelerinde yayımlayabilirler.
Vergi levhasında yer alan bilgilerin değişmesi
Yukarıda sayılan mükelleflerin, ticaret unvanı, iş yeri adresi, bağlı oldukları vergi dairesi, faaliyet kodu (NACE Kodu) veya faaliyet türünün değişmesi halinde yeni vergi levhası sistem tarafından otomatik olarak internet vergi dairesine aktarılacaktır.
E-vergi levhası sorgulaması
Mükellefler internet vergi dairesini kullanarak e-vergi levhası sorgulaması yapabileceklerdir. E-vergi levhası sorgusuyla bir mükellefin vergi levhasında yer alan bilgilerine ulaşılabilecek, ancak bu uygulama bireysel sorgulamalar için hizmet verecektir. Çoklu sorgulamalar için ise vergi levhası doğrulama servisinden yararlanılabilecektir.
Vergi kimlik numarası doğrulama ve vergi levhası doğrulama servisleri
Vergi kimlik numarası doğrulama servisi
Maliye Bakanlığı, özel / kamu kurum ve kuruluşlarına bilgi paylaşım servisleri aracılığıyla vergi kimlik numarası doğrulama hizmeti sunabilir. Bu servis ile fatura veya işlemlerinde vergi kimlik numarası kullanan kurum ve kuruluşlar, sorgulama yapılan mükellefin vergi kimlik numarası veya TC Kimlik numarası anahtar alan olmak kaydıyla sorgulanan mükellefin; vergi kimlik numarasının doğruluğunu, faal mükellef olup olmadığını ve unvanını sorgulayabileceklerdir.
Vergi levhası doğrulama servisi
Özel / kamu kurum ve kuruluşları, bu servisi kullanarak kendilerine sunulan vergi levhasının onay kodu ile vergi levhasının doğruluğunu ve güncelliğini sorgulayabilirler.
Bu servisten yararlanan özel/kamu kurum ve kuruluşlarına, sorgulama yaptıkları vergi levhası güncel değilse "Bu mükellefin yeni vergi levhası bulunduğu" kendilerine mesajla bildirilecektir. İstenmesi durumunda da güncel vergi levhası gösterilecektir.
Vergi levhası doğrulaması yapılan mükellefin sorgulama anı itibariyle işi terk etmiş olduğu durumlarda, bu servisten yararlananlara sorgulama yapılan vergi levhası ile birlikte mükellefin işi terk ettiği hususu, terk tarihi de belirtilerek sorgulama sonucunda gösterilecektir.
Maliye Bakanlığı, uygun gördüğü özel/kamu kurum ve kuruluşlarına bu servisi vergi kimlik numarası veya TC kimlik numarası anahtar alan olmak üzere kullandırabilir.