Turizmdeki sıkıntının fitili geçen yıl 24 Kasım'da Rus uçağını düşürmemizle ateşlendi. Rusya ile ilişkilerimiz kopma noktasına geldi, sorunu yeni yeni aşıyoruz. Ama Rusya ile olan ilişkilerin normale dönmesi turizmdeki sıkıntıyı geride bıraktığımız, bırakabileceğimiz anlamına gelmiyor. Sorunumuz büyük. Sorun, Türkiye'ye dönük algının çok fena bozulması.
Ne yazık ki güvenli bir ülke olarak görülmüyoruz. Güneydoğu'nun durumu zaten ortada, büyük kentlerimizde bombalar patlıyor, şimdi sınır ötesinde bir operasyonun içindeyiz. Bütün bunların arasında bir de Avrupalının hiç bilmediği, kafasında canlandırmakta bile zorlandığı bir darbe girişimi yaşadık, kafamızın üstünden uçaklar geçti, bombalar atıldı.
Tatile giden biri klasik ifadeyle bütün yılın yorgunluğunu atmak isterken niye kendini riske soksun ki... Bakın bazı yabancı futbolcular güvenlikle ilgili kaygıları yüzünden Türkiye'ye gelmiyor ya da buradan gitmek istiyor.
Dolayısıyla bizim turizmdeki sorunumuzu aşmamızın yegane yolu güvenlik algısındaki bozulmayı yok edebilmekle mümkün olur.
Aslında bu yıl için yapılabilecek çok şey de kalmadı, bunu da kabul etmemiz gerekir. İşte yılın ilk sekiz ayı geride kaldı bile. Turizm mevsimi bitti sayılır. Geçtiğimiz günlerde açıklanan yedi aylık verilere göre de durumumuz hiç parlak değil.
Yüzde 30 düşüş var
Türkiye'ye gelen turist sayısı temmuz ayında yüzde 37, ilk yedi ayda ise yüzde 30 azaldı. İlk yedi ayda geçen yıldan 6 milyon daha az turist geldi. Neredeyse geçen yıl 3 olan turist sayısı bu yıl 2'ye indi. Müthiş bir kayıp söz konusu.
Kaybı bu yıl için tümüyle telafi etme şansımız da yok. Öyle görünüyor ki bu yılın turist sayısı en iyi ihtimalle geçen yılın yüzde 30 dolayında altında kalacak. Ama turizm gelirimizdeki kayıp yüzde 30'un üstüne çıkacak.
Gelirdeki düşüş yüzde 40'ı aşabilir
Türkiye bu yıl turizmde iki şanssızlığı bir arada yaşıyor. Aslında şanssızlık diye nitelediğimiz bu durum tesadüf de değil. Türkiye'ye gelen yabancılar bu yıl geçen yıldan daha az harcama yapıyor.
Ya da şöyle söyleyelim; Türkiye'ye bu yıl daha az harcama yapan, yapabilme gücü olanlar geliyor.
TÜİK verilerine göre geçen yılın ilk yarısında yabancı ziyaretçiler ortalama 751 dolarlık harcama yapmışlardı. Bu yıl ise ortalama harcama 647 dolara düştü.
Yani iki yönlü darbe yiyoruz. Hem gelenler azalıyor, hem de harcama tutarı...
Bu yılki kişi başına harcama tutarının gerilemesinde kruvaziyer turlarıyla gelenlerin azalmasının büyük etkisi olduğunun altı özellikle çiziliyor.
Yıllık gelir 15-17 milyarda kalabilir
Merkez Bankası'nın ödemeler dengesi istatistiklerinde yer alan verilere göre geçen yılın ilk yarısında 10.6 milyar dolar olan turizm geliri, bu yıl 7.6 milyar dolarda kaldı.
Geçen yıl ilk yedi ayda ise turizm geliri 13.7 milyar dolardı. Yani geçen yıl temmuzda 3.1 milyar dolarlık turizm geliri elde edilmişti.
Bu yılın temmuzundaki gelirin ise 2 milyar doları bile bulmayacağı, 1.9 milyar dolar civarındaki bir tutarla yedi aylık turizm gelirinin 9.5 milyar dolara ancak ulaşacağı tahmin ediliyor.
Aylar öncesinden beri dile getirildiği gibi bu yılki turizm gelirinin geçen yılki 26.6 milyar dolarlık gerçekleşmenin yüzde 40 kadar altında kalabileceği vurgulanıyor. Bu da 16 milyar dolarlık bir turizm gelirine işaret ediyor. Marjı biraz genişleterek söylersek bizi 2016 yılı için 15 ila 17 milyar dolar arasında bir turizm geliri bekliyor.