Sosyal güvenlik mevzuatına göre, işverenleri
- Yevmiye defteri veya işletme defteri,
- Faturalar,
- Gelir Gider belgeleri,
- İşçi özlük dosyaları, işe giriş bildirgeleri, aylık prim ve hizmet belgeleri, ücret bordroları ve diğer belgeler,
SGK müfettiş veya denetmenleri tarafından incelenmek üzere talep edilebilmektedir.
İşte, incelenen bu belgelerin mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediği açısından da değerlendirilmesi söz konusudur.
İşverenler kayıt ve belgelerini 15 gün içinde incelemeye sunduklarında yasal mevzuata aykırılık olmaması halinde işyeri kayıt ve belgeleri incelenerek düzenlenecek tutanaktan sonra söz konusu kayıt ve belgeler işverene iade edilecektir.
Ancak, tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla; defter ve belgelerin tümünü verilen süre içinde ibraz etmekle birlikte;
İşveren, işyeri sahipleri, alt işverenler diğer kanunlar gereğince tutmak zorunda oldukları defterlerle dayanağı belgeler aylık prim ve hizmet belgesinin dayanağı belgeler niteliğinde sayılır. Şu kadar ki,
a) Kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz tutulmuş olan defterler ile sigorta primine esas kazanç ödemeleri bulunan ilgili aylar,
b) Kanuni tasdik süresi geçtikten sonra tasdik ettirilmiş olan defterlerin tasdik tarihinden önceki sigorta primine esas kazanç ödemeleri bulunan ilgili aylar,
c) İşçilikle ilgili giderlerin işlenmemiş, eksik veya fazla işlenmiş olduğu tespit edilen defterlere ilişkin aylar,
d) Gerçek ve fiili çalışmaya dayanmadığı halde, kayıt ve belgelerde ücret tahakkuk veya ödemesi bulunan aylar,
e) Sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkan vermeyecek şekilde usulsüz, karışık veya noksan tutulmuş defterlere ait aylar,
f) Herhangi bir ay için sigorta primleri hesabına esas tutulması gereken kazançların ve kazançlarla ilgili ödemelerin o ayın dahil bulunduğu hesap dönemine ait defterlere işlenmemiş olması halinde o aylara ait defter kayıtları,
g) Vergi Usul Kanunu gereğince bilanço esasına göre defter tutulması gerekirken işletme hesabı esasına göre tutulmuş defterlerde, sigorta primine esas kazanç ödemelerinin ilgili olduğu aylar,
h) Kanunun 85'inci maddesi birinci fıkrasındaki getirilen hükümler doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda, işin yürütümü için gerekli olan sigorta primine esas kazanç tutarının Kuruma noksan bildirilmesi dolayısıyla resen tahakkuk yapılan ay veya aylar,
ı) Durum tespiti, kamu kurum ve kuruluşlarından alınan bilgi ve belgeler ile karinelerden çalıştığı tespit edilen sigortalılardan kaydedilmediği ücret tediye bordroları ile ait olduğu ay-aylar,
i) Meslek odaları ile kamu kurum ve kuruluşlarının yazılardan tespit edilen ücretin altında ücret tahakkukları,
j) Tasdikli sayfalarının dolması üzerine, yeni defter tasdiki yerine, belgeli bilgilerin yazım sayfaları kalmayan defterin tasdiksiz sayfalarına kaydedilen ay veya aylar,
geçerli sayılmaz.
Ve bu geçersizlik hallerinin gerçekleştiği her bir takvim ayı için, aylık asgari ücretin yarısı tutarında (01.01.2011-30.06.2011 dönemi için 398.25 TL) idari para cezası uygulanacaktır.