Sosyal güvenlik mevzuatına göre, bazı yükümlülüklerin süresi içinde yerine getirilmemesi halinde idari para cezası uygulanmaktadır.
Mahkeme kararına, sosyal güvenlik müfettiş ve denetmenleri tarafından yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları teftişlerde ya da kamu idarelerinden mevzuata aykırılıklar da tespit edilebilmektedir.
Bildirim yükümlülüğüne uymayana ceza var
İşveren, örneği kurumca hazırlanacak işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte, kuruma vermekle yükümlüdür. Şirket kuruluşu aşamasında, çalıştıracağı sigortalı sayısını ve bunların işe başlama tarihini, ticaret sicili memurluklarına bildiren işverenlerin, bu bildirimleri kuruma yapılmış sayılır. Ticaret sicili memurlukları, kendilerine yapılan bu bildirimi en geç on gün içinde kuruma bildirmek zorundadır.
İşyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte, SGK'ya vermeyen işverenlere bilanço esasına göre defter tutanlara asgari ücretin üç katı, diğer defterleri tutmak zorunda olanlara Asgari ücretin iki katı, defter tutmakla yükümlü olmayanlara bir aylık asgari ücret idarî para cezası uygulanmaktadır.
Sigortalı işe giriş bildirgesi ile genel sağlık sigortası giriş bildirgesini süresinde SGK'ya vermeyenlere her bir sigortalı için bir aylık asgari ücret idarî para cezası uygulanmaktadır.
Çalışmazlık Bildiriminin beş iş gününde ve elektronik ortamda yapılmaması halinde sigortalı başına aylık asgari ücretin onda biri, hiç yapılmaması halinde ise sigortalı başına aylık asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanacak.
4/a sigortalılarına ilişkin sigortalı işten ayrılış bildirgesinin 10 gün içinde verilmemesi halinde bir asgari ücret idari para cezası uygulanır.
Torba Kanun'la yapılan düzenlemeyle aylık prim ve hizmet belgesinin SGK tarafından onaylanan bir nüshasını sigortalının çalıştığı işyerinde, sigortalılar tarafından görülebilecek bir yere asmak zorunluluğu kaldırılmıştır.
Dava İdare Mahkemesi'ne açılmalı
SGK idarî para cezası tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde SGK Müdürlüğü'ne ya da kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde SGK'ya itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir.
İdarî para cezalarının, kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme idari para cezasına karşı yargı yoluna başvurma hakkını etkilemez. Ancak kurumca veya mahkemece kurum lehine karar verilmesi halinde, daha önce tahsil edilmemiş olan dörtte birlik ceza tutarı, gecikme zammıyla tahsil edilir.
Mahkemeye başvurulması idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmaz. Tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde ödenmeyen idari para cezaları, hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.
İdarî para cezaları on yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Zamanaşımı süresi, fiilin işlendiği tarihten itibaren başlar.
Torba kanunda para cezasına indirim var
6111 Sayılı Kanunu'n yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar tahakkuk ettiği halde dava safhasında veya dava açma süresi sona ermemiş olan idari para cezası asıllarının idari para cezası asıllarının kalan %75'i ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecek. Madde kapsamına giren alacakların tahakkuk ettiği tarih itibarıyla başvuru süresinin onbeş günden az kaldığı hallerde, başvuru süresi tahakkuk tarihinden itibaren on beş gün olarak uygulanacak.
31 / 12 / 2010 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin kesinleştiği halde ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50'si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu kanunun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE / ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde idari para cezası asıllarının kalan %50'si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek.