Bir hafta önce Sakarya'da makine üreticileri ile buluştuk. Sektörü temsil edebilen insanlar bir aradaydı: Ahmet Öztürk, Aydın Bahar, Hasan Çelebi, Onur Döver, Bülent Esmer, İsmet Çalışkan, Taylan Önüaçık, Serol Acarkan, Hüseyin Uluç, Berk Sernikli, Metin Kar ve Barış Kaşçı… Katılımcı dostların bir bölümü SASİAD yöneticisi, diğerleri makine imalatçısı idi. Sakarya'nın bu kanaat önderlerini bir araya getiren de, yaşanan büyük kriz sonrasında kentte iş ve aş yaratan hayatın geliştirilmesinin yol ve yöntemlerini aramaktı.
Toplantıda yapılan analizlerin ayrıntıları gazetemizde ayrıntılı yansıyacak. Ben, gelecek açısından önemli bulduğum niteliksel gelişmeleri sizlerle paylaşmak istiyorum.
Saptayabildiğimiz beş temel eğilimin geleceği inşa etmede önemli olduğunu sanıyorum:
· Ölçek ekonomisinin önemi kavranmış.
· Çözüm dışarıda değil, önce kendi içlerinde aranıyor.
· Haksız rekabet yaratan merdiven altı kayıtdışı üretim istenmiyor.
· Ar-Ge Teşviklerinden yararlanmanın önemi vurgulanıyor.
· Yan sanayi olmadan tam sanayi olmayacağını herkes biliyor.
Ölçek ekonomisi
Kriz süreci makine üreticilerine "ölçek ekonomisi" önemini kavratmış. Krizde üretimde ve pazarlamada uluslar arası rekabette alternatif çözümler üretecek büyüklükte olmanın yararı somut bir biçimde görülmüş. Diğer sektörlerde olduğu gibi, makine üretiminde de, belli ölçekte olanlar ürün çeşitlendirirken, yeni pazarlar bulurken, borç ve alacaklarını yapılandırırken daha etkin olabilmiş. Rekabet edebilir ölçekte olmayanlar ise farklı uygulamaları yaşama taşımada yetersiz kalmış…
Şimdi herkes, rekabet edebilir ölçekler yaratmanın bir yolunu bulmanın gerekliliği üzerinde duruyor.
Çözümü içte arama
Atalarımızın deyimi ile, "karpuz keserek yürek ferahlatma" dönemi geride kalmış. Başkalarını suçlayarak, kendini sorumsuz sayma algılaması aşılmış. Sektörde çalışanların "işbirliği" yapması gerektiğini söylemeyen yok.
Çözümü içlerinde arama eğilimi ülkemiz açısından önemli. Bugünlere kadar başarıyı kendinde, suçu da uygulanan politikalarda bulan anlayış değişiyor. Bir araya gelmenin, birlikte hareket etmenin, ortak dil kullanmanın, sağlam projelerle kamu yönetiminin karşısına çıkmanın, üniversite kaynaklarını kullanmanın vb. performans artırıcı alanların kullanılmasında içe dönük sorgulama ağırlık kazanıyor.
Haksız rekabet çıkmazı
Sakarya'daki bütün makine üreticileri, "merdiven altı üreticilerin" yarattığı "haksız rekabetin" ve "ülke imajını zedeleyen" tutumun zararlarını dile getiriyor. Yasaların, yönetmeliklerin uygulanması, haksız rekabetin önüne geçilmesi ve kayıtlı sisteme geçilmesi için ödünsüz gözetim ve denetimlerin yapılması isteniyor.
Sorun özellikle "ülke imajı" açısından ele alınıyor. Fiyat-odaklı alım yapan müşterilerin, kayıtdışı üreticiden "ucuz" diye aldığı makinenin yetersizliği dönüp dolaşıp "Türk malının kötü olduğu" noktasına gittiği üzerinde ısrarla duruluyor.
Ar-Ge yapmanın önemi
Üreticiler Ar-Ge yapmanın sektörün gelişmesindeki önemini derinliğine kavramış.Bunun için verilen teşviklerden yararlanmak istiyorlar.Bu nedenle, kendilerinin iyi hazırlanması gerektiğini, ama teşviklerin de kolay erişilebilir olmasının gereğine vurgu yapıyorlar.
Ölçek ekonomisi, alan ekonomisi ve yaratıcı-yenilikler olmadan küresel ekonomide rekabet şansının olmadığı açıkça dile getiriliyor.Bu açıdan, Ar-Ge teşviklerinin yaygınlaştırılması ve erişebilirlik olanaklarının genişletilmesini diliyorlar.
Yan sanayi olmadan
Üreticiler, yan sanayini geliştirmenin, niteliğini artırmanın önemi üzerinde özellikle duruyorlar. Yan sanayinin istihdam yaratmadaki önemi kadar, kaliteyi arttırma, teslim zamanını kısaltma, hızlı teslimat yapmada yarattığı avantajı iyice kavramışlar.Bu nedenle, sistemin yan sanayi geliştirici mekanizmalarla donatılmasını öneriyorlar.
Ülkemiz açısından krizin yaptığı çok önemli " zihniyet ayıklamasını" sıçrama yapmanın bir aracı olarak değerlendirmeliyiz…