Vergi Usul Kanunu'nun 148'inci ve 149'uncu maddelerinde mükellefler veya mükelleflerle muamelede bulunan diğer gerçek ve tüzelkişilerin, Maliye Bakanlığı'nın veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların isteyecekleri bilgileri vermeye mecbur olduklarına ilişkin hükümler yer almıştır. Vergi Usul Kanunu'nun 148. maddesinde münferit olarak verilecek bilgiler düzenlenirken, 149. maddesinde devamlı olarak verilecek bilgiler düzenlenmiştir. Devamlı olarak verilecek bilgiler, bir istatistik oluşturma ve bu istatistikleri kullanarak vergi politikaları üretmeye yarar.
Anılan kanununun mükerrer 257'nci maddesinde ise Maliye Bakanlığı'nın yukarıdaki maddelerde belirtilen bilgileri gerektiğinde elektronik ortamda isteme ve alma yetkisi olduğu belirtilmiştir.
Bilindiği üzere, Maliye Bakanlığı tarafından uygulanmakta olan gelir politikasının uygulaması sırasında ekonomik faaliyetlerin daha iyi kavranabilmesi için mükelleflerin mükellefiyetlerine ait çeşitli bilgiler Maliye Bakanlığı tarafından tutulmaktadır. Ancak bu kapsamda mükelleflere ait verilerde meydana gelen değişikliklerin güncel olarak takip edilememesi nedeniyle çeşitli aksaklıklar yaşandığından söz konusu verilerin güncellenmesi, eksikliklerin giderilmesi, doğruluklarının teyidi amacıyla getirilen "Mükellef Bilgileri Bildirimi" verme zorunluluğuna ilişkin usul ve esaslar 413 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde açıklanmıştır.
Anılan düzenlemelere göre; Bildirim verme yükümlülüğü getirilen tüm mükellefler, bildirimlerini her yıl 1 Nisan-31 Mayıs tarih aralığında elektronik ortamda vereceklerdir. Bildirim verme süresinin başladığı gün olan 1 Nisan -31 Mayıs tarihleri arasında faal olan (tasfiye işlemi devam edenler dahil)
- Tüm kurumlar vergisi mükellefleri ile
- Ticari kazanç (kazancı basit usulde tespit edilenler hariç), zirai kazanç ve serbest meslek kazancı elde eden gelir vergisi mükellefleri
"Mükellef Bilgileri Bildirimini" elektronik ortamda vermek zorundadırlar.
Öte yandan, 1 Nisan tarihi itibariyle faal olan ve bildirim verme süresinin bitim tarihi olan 31 Mayıs tarihinden önce işini terk etmeyenler bu bildirimi vermek zorundadırlar. Şayet süresi içinde bildirim düzenlenmeden terk işlemi sonuçlanmış ise mükellef bilgileri bildirimi verilmesine gerek yoktur. Mükellef Bilgileri Bildirimi düzenlenip onaylandıktan sonra mükellefiyetin sona ermesi halinde, verilmiş olan Mükellef Bilgileri Bildirimi'nin iptal edilmesine gerek bulunmadığından "İPTAL" işlemi yapılmamaktadır. 31 Mayıs tarihi ve öncesi yeni tescil işlemi yapılmış olanların Mükellef Bilgileri Bildirimi vermesi gerekmektedir. (Bu hususlar Mükellef Bilgileri Bildirimi verme süresinin uzatılması durumunda uzatılan süre için de geçerlidir.)
Bildirimin elektronik ortamda verilmiş sayılabilmesi için onaylama işleminin yapılması zorunludur. Elektronik ortam dışında gönderilen bildirimler verilmemiş sayılacaktır.
Bildirim;
- Kendi adına kullanıcı kodu, parola ve şifre almış mükelleflerce gönderiliyorsa, mükellefe ilişkin bilgiler bildirimin hem diğer alanlarına hem de bildirimi düzenleyen kısmına;
- Serbest muhasebeci/serbest muhasebeci mali müşavir tarafından gönderiliyorsa, bildirimi gönderene ilişkin bilgiler bildirimi düzenleyen kısmına,
- 3568 sayılı Kanun uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler (meslek mensupları) tarafından gönderiliyorsa, bildirimi gönderene ilişkin bilgiler bildirimi düzenleyen kısmına
yazılacaktır.
Söz konusu bildirimin merkez ve her bir şube için ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Faaliyet konuları itibariyle farklı muhasebe tekniğini kullanmak durumunda bulunan mükellefler, Mükellef Bilgileri Bildiriminin "Brüt Satışlar/Gayri Safi Hasılat" alanına, kendi muhasebe tekniklerine göre bu alana karşılık gelen gelir tablosu bilgilerini dolduracaklardır.
Bildirim verme zorunluluğu getirilen mükellefler, https://intvd.gib.gov.tr/internetvd adresinde bulunan bildirim ekranlarındaki alanları aynı adreste yer alan kılavuzda belirtilen açıklamaları göz önünde bulundurarak eksiksiz olarak dolduracaklardır. Söz konusu bildirimin nasıl doldurulacağına ilişkin açıklamalara www.gib.gov.tr adresinden de ulaşılabilecektir.
Bildirimin verileceği tarihten önce bağlı oldukları vergi dairesi değişen mükellefler bildirimlerini, halen bağlı oldukları vergi dairesinin mükellefi olarak göndereceklerdir.
Bildirimini elektronik ortamda belirlenen süre içinde vermeyen veya eksik ya da yanıltıcı bildirimde bulunan mükellefler hakkında Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi hükmü uyarınca;
- Kurumlar vergisi mükellefleri, birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında 1.200 -TL,
- İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler hakkında 600 -TL
özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.
Öte yandan, elektronik ortamda bildirimin onaylanmasından sonra, hatalı verildiği anlaşılan bildirim için düzeltme bildirimi verilmesi gerekmektedir. Düzeltme bildiriminin elektronik ortamda, Mükellef Bilgileri Bildiriminin verilme süresinden sonra verilmesi durumunda; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi hükmü uyarınca,
- Düzeltme amacıyla verilen bildirim ve formların, belirlenen sürelerin sonundan itibaren 10 gün içinde verilmesi halinde özel usulsüzlük cezası kesilmez,
- Takip eden 15 gün içinde verilmesi halinde ise kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası 1/5 oranında uygulanır.