Kriz iletişimi: Markaların zorlu sınavı ve son yaşanan krizlerden dersler

Prof. Dr. Çisil SOHODOL cisil.sohodol@dunya.com

Günümüzde markalar, tüketicilerle kurdukları bağın her zamankinden daha kırılgan olduğu bir dönemde yaşıyor. Dijitalleşme, sosyal medya ve küresel etkileşim sayesinde bir kriz dakikalar içinde tüm dünyaya yayılabiliyor. Kriz yönetimi, markaların itibarını koruma ve hatta güçlendirme açısından en kritik süreçlerden biri haline geldi. Peki, son yıllarda hangi marka krizleri ön plana çıktı ve bu markalar kriz iletişiminde ne kadar başarılıydı?

Kriz iletişimi, bir markanın karşılaştığı olumsuz olaylar karşısında hızlı, şeffaf ve etkili bir şekilde aksiyon almasını ve halkla ilişkilerini yönetmesini ifade eder. Bir kriz ne kadar iyi yönetilirse, marka o kadar az zarar görür ve hatta bazı durumlarda kriz, markanın lehine bile dönebilir. Ancak kriz kötü yönetildiğinde, markanın yıllar içinde inşa ettiği itibar bir anda yerle bir olabilir. Bu nedenle, kriz iletişimi, stratejik bir planlama ve proaktif bir yaklaşımla ele alınmalıdır. Son yıllarda öne çıkan marka krizleri.

Balenciaga skandalı: Çocukların kullanıldığı reklam krizi

2022 yılında Balenciaga, çocukların cinsel içerikli öğelerle birlikte yer aldığı bir reklam kampanyası nedeniyle büyük bir krizle karşı karşıya kaldı. Sosyal medya kullanıcıları kampanyayı hızlıca eleştirdi ve markanın hem etik değerleri hem de pazarlama stratejileri sorgulandı. Kriz büyüyünce Balenciaga, sorumluluğu kreatif ajansına atmaya çalışsa da bu açıklama tüketiciler tarafından yeterince tatmin edici bulunmadı. Balenciaga’nın krizi yönetmedeki hatası, özrünü zamanında ve açık bir dille ifade etmemesi, suçu başkalarına atmaya çalışmasıydı. Sonuç olarak marka büyük bir itibar kaybına uğradı.

United Airlines: Yolcuya şiddet uygulama krizi

2017’de United Airlines, uçakta fazla bilet satışı nedeniyle bir yolcuyu zorla uçaktan indirmesiyle büyük bir kriz yaşadı. Olay, cep telefonu kameralarıyla kaydedildi ve kısa sürede sosyal medyada viral hale geldi. United Airlines’ın ilk tepkisi oldukça zayıf kaldı; CEO’nun yaptığı açıklamalar empati eksikliği içeriyor ve yolcuyu suçlayıcı bir dil taşıyordu. Bu iletişim stratejisi krizi daha da büyüttü. United Airlines, olaya hemen müdahale etmeyerek ve doğru bir özür dilemeyerek markasına ciddi zarar verdi. Kriz sonunda ciddi mali kayıplar yaşandı ve marka güvenilirliğini sarsan bir süreçten geçti.

Volkswagen: Emisyon skandalı

Volkswagen, 2015 yılında emisyon testlerinde hile yapıldığının ortaya çıkmasıyla dev bir krizle karşı karşıya kaldı. Şirket, araçlarının çevreye zararlı gaz emisyonlarını olduğundan daha düşük göstermek için yazılımsal hileye başvurmuştu. Skandalın patlak vermesiyle, Volkswagen sadece yüklü para cezalarına çarptırılmakla kalmadı, aynı zamanda tüketicilerinin güvenini de büyük ölçüde kaybetti. Volkswagen’in bu süreçteki ilk tepkisi yavaş oldu ve yeterince şeffaf değildi, bu da krizin büyümesine yol açtı. Ancak, şirket daha sonra geniş kapsamlı bir özür diledi, hatasını kabul etti ve kapsamlı bir dönüşüm planı açıkladı. Bu adımlar, uzun vadede markanın toparlanmasına katkı sağladı.

Bu liste uzayıp gider ama krizi daha ağır darbe ile deneyimlemek zorunda kalanlar ile daha az hasarla atlatanlar arasındaki temel farklar kriz iletişimine ilişkin doğru bakış açısı geliştirmekle ilgilidir. Ve başarılı kriz iletişimi için markaların izleyebileceği birkaç önemli strateji bulunmaktadır:

Hızlı tepki verin: Kriz anında sessiz kalmak ya da gecikmek, spekülasyonlara ve markanın daha büyük zarar görmesine neden olabilir. Hızlı, net ve kararlı bir tepki vermek önemlidir.

Şeffaf olun: Krizin kaynağı ne olursa olsun, tüketicilere ve kamuoyuna karşı şeffaf olmak kriz yönetiminde kritik bir rol oynar. Sorunun sorumluluğunu üstlenmek, markanın güvenilirliğini artırır.

Empati gösterin: Kriz anında sadece sorunları çözmek yetmez, aynı zamanda empati göstermek ve mağdur olan taraflara duyarlılık göstermek de gereklidir. United Airlines örneğinde olduğu gibi, empati eksikliği krizleri büyütebilir.

Kriz planına Sahip Olun: Proaktif bir kriz yönetimi stratejisine sahip olmak, markaların kriz anında hızlı ve etkili aksiyonlar almasını sağlar. Her marka olası krizlere karşı hazırlıklı olmalı ve bir kriz yönetim planı geliştirmelidir.

Krizler fırsata dönüşebilir mi?

Markalar için kriz anları birer sınavdır. Doğru kriz iletişimi stratejileri ile markalar, itibarlarını korumakla kalmaz, bazen bu krizleri fırsata çevirebilir. Örneğin, Toyota 2009’daki büyük geri çağırma krizinde doğru adımlar atarak güven tazelemeyi başardı. Kriz yönetimi sürecinde gösterilen profesyonellik, markaya olan güveni yeniden inşa edebilir ve markanın dayanıklılığını gösterebilir.

Sonuç olarak, kriz iletişimi, her markanın stratejik bir parçası olmalıdır. Şeffaflık, hız, empati ve sorumluluk gibi ilkeler, kriz anlarında markaların en güçlü silahlarıdır. Unutulmamalıdır ki, krizler her an ortaya çıkabilir ancak doğru yönetildiğinde, markaların uzun vadede daha güçlü çıkmalarını sağlayabilir.

Tüm yazılarını göster