Bitlis'ten Batman'a uzanan vadi, coğrafyanın kendine tanığı olanaklar nedeniyle, çileli yaşamların da odağı olmuştur. Altın Hilal'in yorgun topraklarıdır buralar. Ne zaman Bitlis'e gitsem, Ahlat'ta göl kıyısında bir ağaç gölgesinde serinlesem; kayaların, taşların, korkan bir çocuk yüreği gibi titreyen yapraklarıyla huş ağaçlarının dile gelmesini düşler; yüreği olan kaç insanın o acıları dinlemeye dayanabileceğini düşünmeden edemem.
Bitlis bir vadiye sığar ama, bir yazıya sığmaz. En azından benim anlatım gücüm, Bitlis'i bir yazıda anlatmaya yetmez. Birkaç yazıda Bitlis izlenimlerimi anlatırsam; okuyucunun bağışlayacağını umarım.
Felsefesiz temiz iş yapılamaz
Büyük düşünce insanımız Nusret Hızır'ın şu sözünü çok, hem de pek çok yinelediğimin farkındayım. Daha iyi anlatanını bulana kadar da yinelemeye devam edeceğim: "Felsefesiz iş yapılabilir mi? Elbet ki yapılır; ama tam, temiz ve doğru iş yapılamaz!"
Sadece bizim ülkemizde değil, dünyanın birçok ülkesinde, bölgeler arasında gelişme farkını azaltma idealinin çekiciliği ile "anonsu kendinden büyük projeler" yürürlüğe konmuştur. Ama, dört dörtlük bir başarı öyküsünü en azından ben bilmiyorum. Bir bilen varsa, anlatma nezaketi gösterirse beni mutlu eder.
Rahmetli Nezih Demirkent varlıklı bir iş insanımızın doğduğu yere fabrika kurmak istediğini; birlikte bir yemek yiyerek konuyu tartışmamızı önerdi. Ben de, yöre hakkında çok az bilgim olduğunu, gidip yeterince inceleme yaptıktan sonra tartışırsak daha verimli bir buluşma olacağını söyledim.
Yöreye gittim; enine-boyuna inceledim. Topraklarının özelliklerini, yer altı ve yerüstü zenginliklerini, sulama olanaklarını, ulaşım ve iletişim altyapısını, lojsitik fırsatları ve kısıtları, insanlarının birikimlerini vb. gözlemleri yaptıktan sonra biri yaklaşık 30 sayfalık diğeri 2 sayfa bile tutmayan iki rapor hazırladım.
Yemeğe oturduğumuzda o iş insanımıza sordum: "Amacın insanları mı kurtarmak, toprakları mı?"
İş adamımız hiç tereddüt etmeden: "İnsanları" yanıtını verdi.
Elimdeki kapsamlı raporu yırttım. Sofradaki iş insanı da Nezih Bey de şaşkınlıkla bana bakıyordu.
Onlara şu yanıtı verdim: Eğer topraklarla dertli olsaydınız; yeraltı ve yerüstü zenginliklerini harekete geçirebilecek anonsu kendinden büyük bir projenin bütün bileşenlerini ve bağlamlarını anlatan; bir iş insanının varlık boyutunu çok aşan, ancak bir toplumun başaracağı değerlendirmeyi aktaracaktım. Oysa, insan-odaklı bakıldığında yapılacak iş o kadar kapsamlı değil. İyi bir meslek yüksek okulu kurulur; öğrencinin işle ilişkisi gelişmiş bölgelerde örgütlenirse, buradan mezun olanlar ülkenin her yerinde hatta yurtdışında bile kolaylıkla iş ve aş sahibi olur. Bu yörede kalanlar da yörenin ihtiyacını karşılar.
Aradan çok zaman geçti. İnsanı odak alan çok sayıda projenin yarattığı olumlu sonuçlara hepimiz tanıklık ettik. Bu tanıklığın bir örneği de Bitlis'te olup bitenler. Çünkü Bitlis'te insan-odaklı yatırımların meyveleri alınmaya başlandı.
Bitlis sevgisinin resmini yapanlar
"Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?" diye sorar Nazım Hikmet.
Ben Bitlis'ten yetişen iş insanlarının "Bitlis sevgisinin resmini yaptıklarını" düşünüyorum.
Eren Ailesi;
· Nurullah Eren Anadolu Öğretmen Lisesi
· İsmail Eren Spor Kompeksi
· Ahmet Eren İlköğretim Okulu
· Bitlis Üniversitesi Kampusu'na yatırım yapmış…
Gencer Ailesi;
· Ahlat Anadolu Lisesi
· Tatvan Bilişim Lisesi
· Bitlis Necibe Gencer Kız Meslek Lisesi'ni kent insanına armağan etmiş.
Özgür Ailesi'nin;
· Cemil Özgür Endüstri Meslek Lisesi var.
Kiler Ailesi;
· Hikmet Kiler Fen Lisesi ile oradalar.
Kazancı Ailesi;
· Reşat Kazancı İlköğretim Okulu'nu yaptırmış. Selahattin Eyyubi özel okulunu devreye sokmuş.
Eğitim-öğretime, yani insana yapılan yatırımın altyapısını oluşturan çabalar bu yıl meyvelerini vermiş: Üniversite sınavlarında sıralamada kazanılan birincilik Bitlis'in gururu olmuş; yarattığı özgüvenin olumlu sonuçları gelecek yıllarda karşımıza çıkacak.
Doğuştan kazanılan değerlere abanan populist söylemlerden uzak, eğitim-odaklı yatırım anlayışı Bitlis'te felsefesi olan sosyal sorumluluk projeleri olarak karşımıza çıkıyor. Bitlis'te dereceye giren çocukların gözlerinde sevginin resmini gördüm. Bitlis Eğitim ve tanıtım Vakfı (BETAV) öncülüğünde sürdürülen eğitim yatırımları, başı göklerde, ama ayakları yere sağlam basan sevginin resmi gibi… Bu resmi yapanları, renklendirip çeşitlendirerek zenginleştirenleri, katkılarını sürdürme kararlığı gösterenleri bütün içtenliğimizle kutluyoruz.
Felsefesi olan, tam ve doğru yardım ve yatırım böyle olmalı diyoruz…