Bir dönem ağırlıklı olarak doğrudan ya da dolaylı bir şekilde İran'a yapılan ve büyük gürültüler koparan külçe altın ihracatı, bu yıl hızı kesilmiş olsa da yine yüksek seyretmeye devam ediyor.
Altın ihracatı yılın ilk beş ayında 4.1 milyar dolara ulaştı. Şubatta 1.5 milyar doları bulan altın ihracatının, mayısta da 1.1 milyar doları aştığı görüldü.
Altın ihracatı hız kesiyor, çünkü geçen yılın ilk beş ayındaki 5.5 milyar dolara göre bir gerileme var.
Buna karşılık külçe altın ithalatı yeniden artışa geçti. İlk beş aylık dönemler itibariyle altın ithalatında rekor 7.4 milyar dolarla 2013 yılında kırılmıştı. 2014'ün aynı döneminde 1.9 milyar dolarlık ithalat söz konusuydu, geçen yılın ocak-mayıs dönemi ise 1 milyar dolarla geçilmişti.
Altın ithalatı bu yıl yeniden artışa geçerek ilk beş ayda 1.7 milyar dolara ulaştı. Bu ithalatta bankaların zorunlu karşılık olarak tesis etmek üzere fiyatı uygun buldukları ölçüde altın ithal etmelerinin önemli etkisi olduğu belirtiliyor.
Altın ithalatı mayısta ay bazında bu yılın en yüksek düzeyine çıktı. Mayıs ayındaki ithalat 600 milyon doları buldu.
İhracat İngiltere ve İsviçre'ye
Yılın ilk beş ayındaki altın ihracatının 4.1 milyar dolara ulaştığını belirttik. Bu ihracatın yaklaşık yüzde 78'i iki ülkeye, İngiltere ve İsviçre'ye yapıldı. İlk beş ayda İngiltere'ye 1.7 milyar, İsviçre'ye 1.6 milyar dolarlık altın ihraç edildi.
Girişte de belirttiğimiz gibi önceki yıllardaki altın ihracatında ön planda olan ve bir dizi tartışmanın, siyasi çalkantının yaşanmasına yol açan ülke İran'dı. İran'a altın ihracatı bir süre hiç yoktu. Bu yıl ise 43 milyon doları ilk üç ayda, 192 milyon doları nisan ayında, 339 milyon doları mayıs ayında olmak üzere İran'a 574 milyon dolarlık ihracat yapıldı.
İthalatta ise ilk iki sırayı Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak aldı. Beş ayda Arap Emirlikleri'nden 897, Irak'tan 245 milyon dolarlık altın ithalatı gerçekleştirildi.
Kaynak hurda altın
Türkiye öyle milyarlarca dolarlık külçe altın ihraç edebilecek madenlere sahip bir ülke değil, bunu biliyoruz zaten. Şu durumda, böylesine yüklü miktarda altın ihracatı nasıl yapılıyor, sorusu gündeme geliyor.
Bu ihracatın en azından bu yıl gerçek olduğunu varsaymak durumundayız. Öyleyse bu kadar altını nasıl ihraç ediyoruz, bu kadar altını nereden buluyoruz?
Bu ihracat için tek yol var; hurda altından külçe altın üretmek. Hurda altın temininde ise iki seçenek söz konusu; ithalat ya da iç piyasa. Dış ticaret verileri, hurda altın ithalatının yok denecek kadar az olduğunu gösteriyor. Bu da, hurda altının iç piyasadan sağlandığını ve bunun külçe altına dönüştürülerek ihraç edildiğini gösteriyor.
Bu arada bankaların da zorunlu karşılık için kullandıkları altının bir kısmını yurtdışından temin ederken, bir kısmını da yurtiçinde hurdadan külçeye dönüştürülen altınla karşıladıkları biliniyor.