Türk Ticaret Kanunu'nun 711'inci maddesinin üçüncü bendi: "Keşideci çekin kendisinin veya üçüncü bir kimsenin elinden rızası olmaksızın çıkmış olduğu iddiasında ise muhatabı çeki ödemekten men edebilir" diyor.
Son günlerde bu maddeyi kullanmak moda.
Modaya uyanlar, bu maddeye atıfta bulunduktan sonra, "rızam hilafına kesilen çeki ödemeden men ediyorum" talimatını verince, bankalar çekin ödemesini durduruyor.
* * *
Aslında yanlış yapan sadece modaya uyanlar değil.
Bankacılar da modaya uyanlara çanak tutarak, yanlışa yanlışla cevap veriyor.
* * *
Bankacılar bu kaosu, (Yasanın değişmesine ya da kaldırılmasına gerek kalmadan) rahatlıkla önleyebilir.
Biraz zaman harcayıp şunu yapacaklar:
Bir, ödemeden men talimatı veren müşteriden zaman isteyecek.
İki, karşı tarafı arayacak. Çek kesilmesine neden olan mal veya hizmetin faturasını ve bunların teslim edilip, gerçekleştirildiğini ispatlayan irsaliyeyi veya makbuzu isteyecek.
Üç, fatura ve irsaliye gelmezse, 'ödemeden men' işlemini gerçekleştirecek.
Dört, fatura ve irsaliye gelirse, 'ödemeden men' işlemini gerçekleştirmeyecek; çek müşterisine, "mahkemeye başvurun" diyecek.
* * *
Bankacıların iş yükünü artıracak ama, çözüm bu kadar basit.
* * *
711 mağdurlarına da hatırlatmak istediğim bir şey var.
Haklı durumdaysanız, 'inkar tazminatı' davası açabilirsiniz.
Bu dava sonucu, sizi zor durumda bırakanları, elinizdeki çekin 2-3 kat fazlasını bile ödemeye mecbur bırakabilirsiniz.
* * *
Gelelim ilgili hükmün yürürlükten kaldırılmasına…
Yasadaki hükmün yürürlükten kaldırılması, gerçekten haksız durumda olan ve rızası olmadan elinden çek alınmışları daha da mağdur etmekten başka bir işe yaramayacaktır.
Haksızın, hırsızın önünü açacaktır.