Şubat ayı itibariyle üniversite mezunu işsizlerin sayısı 670 bin düzeyinde gerçekleşti. Bu işsizlerin neredeyse üçte ikisi, 417 bini 30 yaşın altında bulunuyor.
Üniversiteli işsizlere ilişkin bu özet bilgiyi verdikten sonra şubat ayı istihdam verilerine bir göz atalım. Daha sonra sık sık gündeme getirdiğimiz ve ısrarla üstünde durulması gerektiğine inandığımız üniversite mezunlarındaki işsizliğe detaylı olarak eğilmeye çalışacağız.
İşsizlik oranında sınırlı bir iyileşme var. Geçen yılın şubat ayında yüzde 11.2 olan oran, bu yıl yüzde 10.9'a düştü.
Kötünün iyisi bir durum. İşsizlik oranı çok fazla değilse de geriliyor. En azından artış yok. Hani bu yıl hep özellikle asgari ücretteki ekstra artıştan dolayı işsizliğin artacağından endişe ediliyordu ya, öyle bir durum yaşanmıyor.
Ama acaba bu endişenin gerçeğe dönüştüğüne daha sonra mı tanık olacağız, bunu da düşünmek, dikkate almak durumundayız. TÜİK'in dün açıkladığı şubat ayına ilişkin işsizlik verileri, bu yılın 1-13'üncü haftalarını içine alan ocak, şubat ve mart aylarını kapsıyor. Yani asgari ücretin etkisini henüz tam olarak gördüğümüzü söylemek zor. Dolayısıyla asgari ücretten kaynaklanacak bir etki olacaksa da, bunu daha sonra dönemlerde görme durumumuz var.
İşsizliğin yıl genelinde bir çanak eğrisi çizdiğini biliyoruz. Bahar ve yaz aylarında bir yandan tarımda istihdam artıyor, diğer yandan turizmde. Bu sayede işsizlik geriliyor. Bu, işsizlikte değişmez bir döngü.
Ama acaba bu yıl eğilim değişir mi, şimdi bu tartışılıyor. Birincisi, asgari ücret artışı yüzünden belli bir yoğunlukta işten çıkarmalarla karşılaşabiliriz. Bu konuda oransal bir tahmin yürütmek mümkün değilse de, asgari ücret artışının işsizliği körükleyeceği tahmini halen korunuyor.
Bu yıl işsizliğin yaz aylarında düşmesini önleyecek asıl etken, sanki turizmden kaynaklanacak gibi. Turizmi, açılmayacak ya da az iş yapacak tatil köylerinden ibaret görmek büyük hata olur. Turizm, onlarca mal ve hizmet alımını besleyen bir sektör. İşte bu yüzden turizmde ortaya çıkacağı kesin olan tıkanıklık, tüm sektörleri etkileyecek ve bu da istihdama yansıyacak.
Üniversitelilerin durumu
Girişte de belirttik; şubat ayı itibariyle 670 bin üniversite mezunu işsiz. Bu kişilerin 288 bini erkek, 382 bini kadın. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 7.1, kadınlarda yüzde 14.2 düzeyinde. Üniversite mezunlarındaki toplam işsizlik oranı ise yüzde 9.9 olarak ölçüldü.
Üniversite mezunlarında toplamda yüzde 9.9'luk bir işsizlik var ama 30 yaşın altındaki en dinamik grupta oran yüzde 17.7'ye kadar çıkıyor. 20-29 yaş grubunda yer alan üniversite mezunlarında işsiz sayısı 417 bin düzeyinde. Bu yaş grubunda 160 bin erkek, 257 bin kadın iş arıyor.
20-29 yaş grubundaki üniversite mezunlarında işsizlik oranı erkeklerde yüzde 13.4, kadınlarda yüzde 22 düzeyinde bulunuyor.
Üniversite sayısıyla övünmek
Türkiye'deki üniversite sayısı 193'ü buldu. Bir ara her ilde bir üniversite amacımız vardı, artık o amacı çok aşmış durumdayız. Artık ilçelerde bile üniversite var.
Bu kadar üniversite var, her yıl binlerce mezun veriliyor; ama üniversitelerin verdiği eğitimler arasında öylesine uçurum söz konusu ki, bazı okulları bitirenler diğerlerine göre hayata öyle 1-0 değil, çok açık ara yenik başlıyor. Kimi üniversitelerden mezun olanların iş bulma şansı neredeyse hiç yok zaten.
Ama biz dur durak bilmeden hala üniversite sayımızı artırmaya çaba gösteriyoruz. Herhalde şubatta 670 bin olan ve genellikle 700 bin dolayında salınan üniversite mezunu işsiz bize yetmiyor, sayıyı hiç olmazsa milyona çıkaralım diye uğraşıyoruz.