2013-2015 dönemi Orta Vadeli Mali Plan ve Program'la uyumlu olarak hazırlanan 2013 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi TBMM tarafından kabul edilerek 31 Aralık 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanıp yürürlüğe girmiştir. Bu gün yazımızda Bütçenin giderleri ile gelirlerin tahmin ve tespitinde dikkate alınan parametreler ve politikalar üzerinde duracağız.
Bütçe gider ve gelirleri Giderler
Bütçe Kanunu'na bağlı (A) işaretli cetvellerde gösterildiği üzere, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli;
a) I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki bakanlıklar gibi, kamu idarelerine 396.705.004.350 Türk Lirası,
II) sayılı cetvelde yer alan üniversiteler gibi, özel bütçeli idarelere 45.002.167.100 Türk Lirası,
III) sayılı cetvelde yer alan SPK, BDDK gibi, düzenleyici ve denetleyici kurumlara 2.363.741.000 Türk Lirası ödenek verilmiş, harcamalarının bu miktarlarda olacağı tahmin edilmiştir.
Gelirler
Bütçe Kanunu'na bağlı (B) işaretli cetvellerde gösterildiği üzere, 5018 sayılı Kanuna ekli;
a) I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçenin gelirleri 362.960.518.000 Türk Lirası,
II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idarelerin gelirleri 6.617.837.200 Türk Lirası öz gelir, 38.766.047.450 Türk Lirası Hazine yardımı olmak üzere toplam 45.383.884.650 Türk Lirası,
III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 2.342.150.000 Türk Lirası öz gelir, 21.591.000 Türk Lirası Hazine yardımı olmak üzere toplam 2.363.741.000 Türk Lirası, olarak tahmin edilmiştir.
Bütçe Dengesi
Genel bütçe giderleri ile gelirleri arasındaki fark 33.744.468.350 TL olup bu tutar net borçlanma yolu ile karşılanacaktır. Bütçe açığının gerçek miktarı aşağıda belirteceğimiz öngörülerin gerçekleşmesine ve politikaların başarısına bağlı olacaktır.
Bütçe gider ve gelirlerinin tahmininde öngörüler
2013 yılı merkezi yönetim bütçesi gelir ve gider tahminleri yapılırken aşağıdaki hususlar esas alınmıştır.
- GSYH'nin reel olarak yüzde 4 büyüyeceği,
- GSYH deflatörünün yüzde 5.3 olacağı,
- Yılsonu TÜFE'nin yüzde 5.3 olacağı,
- İhracatın 15 8 milyar ABD Doları olarak gerçekleşeceği,
- İthalatın 253 milyar ABD Dolan olacağı,
- Borçlanmalarda Türk Lirası cinsinden borçlanmalara ağırlık verileceği,
- Nakit iç borçlanmanın ağırlıklı olarak sabit faizli enstrümanlarla yapılacağı,
- Borçlanma vadelerinin uzatılması politikasının sürdürüleceği varsayılmıştır.
Vergi gelirlerine ilişkin temel politikalar
2013 yılı bütçe gerekçesinde bütçe gelirlerine ilişkin temel politikalar özetle, aşağıdaki şekilde açıklanmıştır. Mali Plan döneminde uygulanacak gelir politikalarının temel amacı; vergilemede adalet ve etkinliğin arttırılması, istihdamın ve yatıranların teşviki, bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılması, rekabetin geliştirilmesi ve daha etkin bir vergi sisteminin oluşturulmasıdır. Bu çerçevede, vergi kanunları ile uygulamalarında istikrar ve sadeliği sağlayıcı düzenlemeler yapılacaktır. Gelir Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanunu başta olmak üzere temel vergi kanunlarının gözden geçirilmesi çalışmalarına önümüzdeki dönemde devam edilecektir.
Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesine, yatırım, istihdam ve ihracatın arttırılmasına, sanayide yüksek katma değerli ürünler geliştirilerek ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulmasına ve ülkeye giren doğrudan sermaye yatırımlarının arttırılmasına yönelik vergi politikası uygulamalarına devam edilecektir.
İstisna, muafiyet ve indirimler nedeniyle oluşan vergi harcaması tutarlarının, kamu idarelerinin istatistiki altyapılarının geliştirilmesine paralel olarak veri temininin artması ile hesaplanmasına ve kamuoyu ile paylaşılması çalışmalarına devam edilecektir.
İşgücü piyasasında başta kadınlar olmak üzere gençler ile dezavantajlı grupların istihdamının arttırılması, işletmelerin ilave istihdam oluşturması ve kayıt dışının engellenmesi için gerekli düzenlemeler yapılmaya devam edilecektir.
Yerel yönetimlerin öz gelirlerinin artırılmasına ilişkin düzenlemelere yönelik çalışmalara devam edilecektir.
Rekabet gücünün artırılması, ekonomide kayıt dişiliğin azaltılması amacıyla 2011-2013 dönemi Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Planı kararlılıkla uygulanacaktır.